Publish Date: Fri, 17 Apr 2026 (22:00 IST)
Updated Date: Fri, 17 Apr 2026 (21:27 IST)
अक्षय तृतीया हा सण महाराष्ट्रात आणि विशेषतः ग्रामीण भागात 'माहेरवाशिणींचा सण' म्हणून मोठ्या उत्साहात साजरा केला जातो. या दिवशी माहेरवाशिणींना माहेरी येण्याचे विशेष आमंत्रण असते. हा सण त्यांच्यासाठी इतका खास असण्यामागे काही महत्त्वाची सामाजिक आणि भावनिक कारणे आहे.
१. चैत्र गौरीचे विसर्जन आणि हळदी-कुंकू
चैत्र शुद्ध तृतीयेला बसवलेल्या चैत्र गौरी' चे अक्षय तृतीयेच्या दिवशी विसर्जन केले जाते. हा महिनाभर चालणारा उत्सव असल्याने, या सांगतेच्या निमित्ताने माहेरवाशिणीला आवर्जून माहेरी बोलावले जाते. यावेळी 'हळदी-कुंकू' समारंभ करून तिला मान-पान दिला जातो.
२. आम्रसाचा पहिला मान
उन्हाळ्यातील रसाळ आंब्याचा मोसम अक्षय तृतीयेपासून खऱ्या अर्थाने सुरू होतो. आपल्या लाडक्या लेकीने वर्षातला पहिला आम्रस-पुरीचा बेत माहेरी येऊन करावा, अशी आई-वडिलांची इच्छा असते. "लेक घरी आली की घर कसं भरल्यासारखं वाटतं," या भावनेतून तिला या दिवशी गोडधोड खाऊ घातले जाते.
३. ऋतूमानानुसार 'ओटी' भरणे
अक्षय तृतीयेला माहेरवाशिणीची खण-नारळाने ओटी भरली जाते. या ओटीमध्ये विशेषतः गव्हाचे दान आणि काकडी, कैरी, मडके यांसारख्या उन्हाळी वस्तूंचा समावेश असतो. माहेरून मिळालेला हा आहेर लेकीसाठी खूप मोलाचा असतो.
४. जुन्या मैत्रिणी आणि झोपाळा
अक्षय तृतीयेच्या काळात गावोगावी झाडांना झोके (झोपाळे) बांधले जातात. लग्नानंतर सासरी गेलेल्या मुली या दिवशी माहेरी जमतात, गाणी गातात आणि झोक्याचा आनंद घेतात. आपल्या बालपणीच्या मैत्रिणींना भेटण्याचे आणि मनमोकळेपणाने जगण्याचे हे एक निमित्त असते.
५. अक्षय प्रेमाचे प्रतीक
'अक्षय' म्हणजे ज्याचा कधी क्षय होत नाही. माहेर आणि लेकीचे नाते हे असेच 'अक्षय' राहावे, हा यामागचा मूळ उद्देश असतो. सासरच्या जबाबदाऱ्यांतून काही काळ विसावा मिळावा आणि तिने माहेरच्या आठवणींत पुन्हा ताजेतवाने व्हावे, यासाठी ही परंपरा जपली जाते.
थोडक्यात ज्याप्रमाणे चैत्र गौरी आपल्या माहेरी येते, त्याचप्रमाणे घरातील लेक ही 'गौरी'चे रूप मानून तिचे स्वागत केले जाते. म्हणूनच अक्षय तृतीयेला माहेरवाशिणीसाठी 'माहेरची ओढ' अधिक गहिरी असते.
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
Edited By- Dhanashri Naik
About Writer
वेबदुनिया धर्म टीम
वेबदुनिया धर्म टीम विविध धर्मांतील सण-उत्सव, परंपरा आणि अध्यात्मावर आधारित सखोल माहिती वाचकांपर्यंत पोहोचवते. दैनंदिन पंचांग, राशीभविष्य आणि तीर्थक्षेत्रांचा इतिहास रंजक पद्धतीने मांडून लोकांच्या धार्मिक व आध्यात्मिक जिज्ञासेचे समाधान करणे, हे या टीमचे मुख्य काम असते.....
आणखी वाचा