नोरा फतेहीचे वर्क परमिट रद्द होण्याच्या मार्गावर; १० वकिलांच्या पथकाने मंत्रालयाकडे धाव घेतल्याने हद्दपारीचे संकट गडद

नोरा फतेहीच्या अडचणींमध्ये सातत्याने वाढ होत आहे. मूळच्या कन्नड चित्रपट "KD Devil" मधील "Sarke Chunar Teri Sarke" या गाण्याच्या हिंदी आवृत्तीमध्ये अश्लीलता असल्याच्या आरोपांवरून निर्माण झालेला वाद आता कायदेशीर आणि सामाजिक अशा दोन्ही पातळ्यांवर एका निर्णायक वळणावर येऊन पोहोचला आहे. १० वकिलांच्या एका गटाने केंद्रीय गृह मंत्रालयाकडे याचिका दाखल केली असून, नोरा फतेहीचा कामाचा परवाना (Work Permit) रद्द करण्याची आणि त्यानंतर तिला भारतातून हद्दपार करण्याची मागणी केली आहे. भारत सरकारने या गाण्यावर यापूर्वीच बंदी घातली आहे, तर राष्ट्रीय महिला आयोगानेही या प्रकरणाची चौकशी सुरू केली आहे.

या गाण्यात संजय दत्तही झळकला असताना आणि चित्रपटाच्या निर्मात्यांविरोधात तुलनेने कमी संताप व्यक्त होत असतानाही, नोरा फतेहीच या वादाच्या केंद्रस्थानी का राहिली आहे—हा प्रश्न आता सोशल मीडियापासून ते संसदेच्या सभागृहांपर्यंत सर्वत्र चर्चिला जात आहे. यावर स्पष्टीकरण देताना नोराने म्हटले होते की, तिला या गाण्याच्या हिंदी आवृत्तीतील गीतांचे शब्द माहित नव्हते; मात्र, वकिलांनी तिचे हे स्पष्टीकरण म्हणजे केवळ "विचारपूर्वक केलेली नंतरची सारवासारव" असल्याचे सांगत फेटाळून लावले आहे आणि तिच्यावर कठोर कायदेशीर कारवाई करण्याच्या आपल्या मागण्या अधिक तीव्र केल्या आहेत.

वकिलांची गृह मंत्रालयाकडे हद्दपारीची मागणी

केंद्रीय गृह मंत्रालयाव्यतिरिक्त, १० वकिलांच्या या गटाने माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय, CBFC (केंद्रीय चित्रपट प्रमाणन मंडळ), इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय, तसेच राष्ट्रीय महिला आयोग यांच्याकडेही तक्रारी दाखल केल्या आहेत. या याचिकेत असे नमूद करण्यात आले आहे की, हे गाणे "अत्यंत अश्लील" असून, ते लैंगिकदृष्ट्या उत्तेजक आहे आणि स्त्रियांच्या प्रतिष्ठेला धक्का पोहोचवणारे आहे. वकिलांनी असा युक्तिवाद केला आहे की, अशा प्रकारच्या आशयाशी स्वतःला जोडून घेतल्यामुळे, नोरा फतेहीने तिला भारतात काम करण्यासाठी देण्यात आलेल्या विशेषाधिकाराचा गैरवापर केला आहे.

'परदेशी नागरिक कायदा' आणि 'पारपत्र कायदा' यांचा संदर्भ

या याचिकाकर्त्यांनी 'परदेशी नागरिक कायदा, १९४६' (Foreigners Act) आणि 'पारपत्र कायदा, १९२०' (Passport Act) यांमधील विशिष्ट तरतुदींचा संदर्भ दिला आहे. त्यांनी असे ठामपणे मांडले आहे की, ज्या परदेशी नागरिकांचे व्यावसायिक उपक्रम सार्वजनिक सभ्यता किंवा सार्वजनिक सुव्यवस्थेला बाधा पोहोचवण्याची शक्यता असते, अशा नागरिकांवर कारवाई करण्याचा अधिकार सरकारकडे आहे. या याचिकेत 'भारतीय न्याय संहिता', 'स्त्रियांचे अश्लील चित्रण (प्रतिबंध) अधिनियम, १९८६' आणि 'माहिती तंत्रज्ञान अधिनियम, २०००' या कायद्यांमधील कलमांचाही संदर्भ देण्यात आला आहे.

नोरा फतेहीचे स्पष्टीकरण

"मला कन्नड भाषा येत नाही आणि या गाण्याच्या हिंदी डबिंगबद्दल मला काहीच कल्पना नव्हती." इन्स्टाग्रामवर एक व्हिडिओ शेअर करत नोरा फतेहीने हे स्पष्टीकरण दिले. ती म्हणाली, "मी हे गाणे तीन वर्षांपूर्वी कन्नड भाषेत चित्रित केले होते. जेव्हा मी हे गाणे करण्यास संमती दिली, तेव्हा मी 'हो' म्हटले कारण हा एका मोठ्या चित्रपट प्रकल्पाचा भाग होता आणि यात संजय दत्तचाही समावेश होता—आणि खरं सांगायचं तर, संजय दत्तला कोण बरं नकार देऊ शकेल?" तिने पुढे सांगितले, "मला असे वाटले होते की हे गाणे 'नायक नही खलनायक हूँ मैं' या गाण्याचा रिमेक (पुनर्निर्मिती) आहे. या गाण्याच्या हिंदी रूपांतरात माझी कोणतीही भूमिका नव्हती. जेव्हा त्यांनी या गाण्याचे भाषांतर केले, तेव्हा मला त्यात काहीही आक्षेपार्ह वाटले नाही; मात्र, मला कन्नड भाषा येत नसल्यामुळे, गाण्याचे बोल (lyrics) योग्य असल्याबाबत मी केवळ त्यांच्या शब्दांवर विश्वास ठेवला."

"त्यानंतर त्यांनी केलेल्या कोणत्याही कृतीसाठी—जसे की गाण्याचे हिंदीत डबिंग करणे किंवा गाण्याचे बोल बदलणे—त्यांनी माझी संमती घेतली नाही. या सर्व घडामोडींबद्दल मला काहीच माहिती नव्हती."

प्रकाशन सोहळ्यातील AI-निर्मित प्रतिमांवरून नाराजी

प्रकाशन सोहळ्याचा संदर्भ देत नोरा म्हणाली, "जेव्हा मी त्या सोहळ्याला उपस्थित राहिले, तेव्हा मी गाण्याची कन्नड आवृत्ती पाहिली आणि माझ्या लक्षात एक मोठी त्रुटी आली: गाण्याच्या व्हिडिओमध्ये (lyrics video) त्यांनी माझ्या काही अशा प्रतिमा वापरल्या होत्या, ज्या अजिबात आकर्षक किंवा चांगल्या दिसत नव्हत्या. त्यांनी संजय आणि मी, अशा आम्हा दोघांनाही एकत्र दर्शवणारी एक AI-निर्मित प्रतिमा देखील त्यात समाविष्ट केली होती."

"हे सर्व पाहून सोहळ्यादरम्यान मला अत्यंत संताप आला होता. तरीही, मी माझे भान आणि संयम ढळू दिला नाही. मी जे काही पाहिले होते, त्यामुळे मी पूर्णपणे गोंधळून गेले होते. त्यानंतर जेव्हा मी गाण्याची हिंदी आवृत्ती पाहिली, तेव्हा माझ्या लगेचच लक्षात आले की यावर तीव्र टीका होईल. मी दिग्दर्शकाला स्पष्टपणे सांगितले की हे अजिबात स्वीकारार्ह नाही. त्यानंतर मी या प्रकल्पापासून स्वतःला पूर्णपणे अलिप्त केले. या गाण्याच्या प्रसिद्धी मोहिमेत मी कोणत्याही प्रकारे सहभागी झाले नाही. मी दिग्दर्शकाला स्पष्ट शब्दांत सांगितले होते की, या प्रकल्पामुळे माझी सार्वजनिक प्रतिमा आणि प्रतिष्ठा पणाला लागली आहे."