छत्रपती शिवाजी महाराज यांच्या जयंतीनिमित्त (शिवजयंती) प्रभावी सूत्रसंचालन करण्यासाठी खालीलप्रमाणे एक नमुना आराखडा दिला आहे. तुम्ही तुमच्या कार्यक्रमाच्या स्वरूपानुसार यात बदल करू शकता.
शिवजयंती सोहळा: सूत्रसंचालन आराखडा
१. कार्यक्रमाची सुरुवात (प्रास्ताविक)
(सुरुवात दमदार आवाजात आणि काही ओळींनी करावी)
"निश्चयाचा महामेरू | बहुत जनांसी आधारू | अखंड स्थितीचा निर्धारू | श्रीमंत योगी ||"
सूत्रसंचालक: आजच्या मंगलमयी दिनी, आपण सर्वजण इथे जमलो आहोत ते एका अशा महापुरुषाचा जन्मोत्सव साजरा करण्यासाठी, ज्यांनी शून्यातून विश्व निर्माण केले. रयतेचा राजा, कुळवाडी भूषण, प्रौढप्रताप पुरंदर, क्षत्रियकुलावतंस, छत्रपती शिवाजी महाराज यांच्या जयंतीनिमित्त आपणा सर्वांचे सहर्ष स्वागत!
२. दीपप्रज्वलन आणि प्रतिमा पूजन
सूत्रसंचालक: कार्यक्रमाची रीतसर सुरुवात करण्यासाठी मी आजच्या कार्यक्रमाचे अध्यक्ष [नाव] आणि मुख्य अतिथी [नाव] यांना विनंती करतो की त्यांनी दीपप्रज्वलन करावे आणि महाराजांच्या प्रतिमेला पुष्पहार अर्पण करून अभिवादन करावे.
(यावेळी बॅकग्राउंडला 'जय जय महाराष्ट्र माझा' किंवा 'शिवगर्जना' चालू ठेवावी)
३. स्वागत आणि परिचय
सूत्रसंचालक: अतिथींचे स्वागत हे आपल्या संस्कृतीचे लक्षण आहे. मी [नाव] यांना विनंती करतो की त्यांनी आपल्या आजच्या पाहुण्यांचे स्वागत करावे.
४. विद्यार्थ्यांची/वक्त्यांची भाषणे
सूत्रसंचालक: शिवरायांचे विचार केवळ इतिहासात वाचण्याचे नसून ते आचरणात आणण्याचे आहेत. आपले विचार मांडण्यासाठी मी सर्वात आधी [नाव] याला/याली आमंत्रित करतो.
(प्रत्येक भाषणानंतर एक छोटा 'शेर' किंवा महाराजांचे वैशिष्ट्य सांगावे)
"देहाने देह झिजवला स्वराज्यासाठी, रक्ताने माती भिजवली स्वराज्यासाठी, स्वतःचे आयुष्य वेचले ज्यांनी रयतेसाठी, अशा रयतेच्या राजाला मानाचा मुजरा!"
५. पोवाडा किंवा सांस्कृतिक कार्यक्रम
सूत्रसंचालक: शिवरायांचा इतिहास म्हणजे अंगावर रोमांच उभा करणारा अनुभव! आता आपल्यासमोर [विद्यार्थी/ग्रुपचे नाव] एक वीरश्रीपूर्ण पोवाडा सादर करणार आहेत.
६. मुख्य अतिथींचे मार्गदर्शन
सूत्रसंचालक: ज्यांच्या मार्गदर्शनाची आपण आतुरतेने वाट पाहत आहोत, अशा आजच्या कार्यक्रमाच्या मुख्य अतिथींना मी विनंती करतो की त्यांनी शिवजयंतीनिमित्त आपले विचार मांडावेत.
७. आभार प्रदर्शन
सूत्रसंचालक: कोणताही सोहळा हा सर्वांच्या सहकार्याशिवाय पूर्ण होत नाही. या कार्यक्रमाचे आभार मानण्यासाठी मी [नाव] यांना आमंत्रित करतो.
८. समारोप (शिवगर्जना)
सूत्रसंचालक: कार्यक्रमाची सांगता आपण सर्वजण मिळून 'शिवगर्जना' देऊन करूया. मी सांगेन तेव्हा आपण सर्वांनी पूर्ण ताकदीने प्रतिसाद द्यावा.
अध्यक्ष: "प्रौढ प्रताप पुरंदर, क्षत्रिय कुलावतंस, सिंहासनाधीश्वर, महाराजाधिराज, योगीराज, श्रीमंत, श्री श्री श्री छत्रपती शिवाजी महाराज की..."
सर्व: "जय!"
अध्यक्ष: "जय भवानी..."
सर्व: "जय शिवाजी!"
काही प्रभावी ओळी (सूत्रसंचालनासाठी वापरायला):
"अंधार फार झाला आता दिवा पाहिजे, महाराष्ट्राला पुन्हा एकदा जिजाऊंचा शिवबा पाहिजे!"
"तलवार तर सगळ्यांच्याच हातात होती, पण 'स्वराज्य' स्थापण्याची जिद्द फक्त शिवरायांच्या रक्तात होती."
"मरण आले तरी चालेल, पण शरण जाणार नाही..." - हाच होता महाराजांचा बाणा!
