Publish Date: Wed, 31 Dec 2025 (06:41 IST)
Updated Date: Tue, 30 Dec 2025 (14:55 IST)
पुरुषोत्तम मास २०२६: नवीन वर्ष २०२६ मध्ये 'अधिककामास' येत आहे. 'अधिकामास'ला पुरुषोत्तम महिना असेही म्हणतात. शास्त्रानुसार पुरुषोत्तम महिना अत्यंत पवित्र मानला जातो. श्रीमद्भगवद्गीतेमध्ये भगवान श्रीकृष्णाने त्याचे स्वतःचे रूप सांगितले आहे. नावावरूनच स्पष्ट होते की, पंचांगाच्या गणनेनुसार जेव्हा हिंदी दिनदर्शिकेत 1 महिना अधिक असतो, तेव्हा त्याला 'अधिकमास' म्हणतात.
हिंदू धर्मग्रंथांमध्ये 'अधिकमास' हे अत्यंत पवित्र मानले गेले आहे, म्हणून धर्मग्रंथानुसार 'अधिकामास' व्रत पाळणे, पवित्र नद्यांमध्ये स्नान करणे आणि तीर्थक्षेत्रांची यात्रा करणे खूप लाभदायक आहे.
अधिकमास का येतो?
सौर वर्ष (सूर्याच्या गतीनुसार): सुमारे ३६५ दिवस.
चंद्र वर्ष (चंद्राच्या गतीनुसार): सुमारे ३५४ दिवस.
दरवर्षी सुमारे ११ दिवसांचा फरक पडतो.
हा फरक २-३ वर्षांत एका पूर्ण महिन्याएवढा (२९-३० दिवस) होतो.
हा फरक भरून काढण्यासाठी साधारणपणे दर ३२-३३ महिन्यांनी (म्हणजे अंदाजे दर २.५ ते ३ वर्षांनी) एक अतिरिक्त महिना जोडला जातो.
अधिकमास नेमका कसा ठरवला जातो?
सामान्य चंद्र महिन्यात एक सूर्य संक्रांती (सूर्य एका राशीतून दुसऱ्या राशीत जातो तेव्हा) असते.
ज्या चंद्र महिन्यात (एक अमावास्या ते दुसरी अमावास्या) कोणतीही सूर्य संक्रांती पडत नाही, तो महिना अधिकमास ठरवला जातो.
यानंतर येणारा महिना त्या अधिकमासाच्या नावानेच (उदा. अधिक ज्येष्ठ) असतो, पण तो निज (मुख्य) महिना मानला जातो.
उदाहरण: जर ज्येष्ठ महिन्यात संक्रांती नसेल, तर तो अधिक ज्येष्ठ होतो आणि नंतर येणारा ज्येष्ठ निज ज्येष्ठ.
'अधिकमास' २०२६ मध्ये कधी आहे-
२०२६ मध्ये पुरुषोत्तम महिना (अधिकमास) १७ मे ते १४ जून दरम्यान असेल. या वर्षी ज्येष्ठ महिन्याचा अतिरेक असेल, म्हणजेच या वर्षी दोन ज्येष्ठ महिने असतील.
अधिकमासात शुभ कार्ये (विवाह, गृहप्रवेश इ.) टाळली जातात, पण भक्ती, जप, तप, दान-पुण्य यांना विशेष महत्त्व असते. याला पुरुषोत्तम मास म्हणून भगवान विष्णू (कृष्ण) यांना समर्पित मानले जाते.
