मंगळवारी येणाऱ्या संकष्ट चतुर्थीला 'अंगारकी संकष्ट चतुर्थी' असे म्हणतात. गणेश भक्तांसाठी या दिवसाचे महत्त्व अनन्यसाधारण आहे, कारण या दिवशी व्रत केल्याने वर्षभरातील सर्व संकष्टी चतुर्थींचे पुण्य मिळते, अशी भाविकांची श्रद्धा आहे. येथे अंगारकी संकष्ट चतुर्थीबद्दलची संपूर्ण माहिती दिली आहे:
अंगारकी चतुर्थी म्हणजे काय?
हिंदू पंचांगानुसार, प्रत्येक महिन्याच्या कृष्ण पक्षातील चतुर्थीला 'संकष्ट चतुर्थी' म्हणतात. जेव्हा ही चतुर्थी मंगळवारी येते, तेव्हा तिला 'अंगारकी' संकष्टी चतुर्थी म्हटले जाते. 'अंगारक' हे मंगळ ग्रहाचे दुसरे नाव आहे.
२०२६ मधील अंगारकी चतुर्थीच्या तारखा
यावर्षी (२०२६ मध्ये) तीन वेळा अंगारकी चतुर्थीचा योग येत आहे:
६ जानेवारी २०२६ (पहिली अंगारकी)
५ मे २०२६
२९ सप्टेंबर २०२६
पौराणिक कथा आणि महत्त्व
गणेश पुराणानुसार, ऋषी भारद्वाज आणि माता पृथ्वी यांचा पुत्र 'मंगळ' (ज्याला अंगारक असेही म्हणतात) याने गणपतीची कठोर तपस्या केली होती. त्याच्या तपस्येवर प्रसन्न होऊन गणपतीने त्याला दर्शन दिले. तो दिवस मंगळवार आणि संकष्ट चतुर्थीचा होता. गणपतीने त्याला वर दिला की, "जेव्हा कधी मंगळवारी संकष्ट चतुर्थी येईल, तेव्हा ती तुझ्या नावाने 'अंगारकी' म्हणून ओळखली जाईल आणि या दिवशी व्रत करणाऱ्या भक्तांच्या सर्व मनोकामना पूर्ण होतील." असे मानले जाते की, या एका चतुर्थीचे व्रत केल्याने २१ संकष्टी चतुर्थींचे पुण्य मिळते.
व्रत आणि पूजा विधी
उपवास: या दिवशी दिवसभर उपवास केला जातो. काही लोक फक्त फलाहार करतात.
गणेश पूजन: सकाळी स्नान करून गणपतीची षोडशोपचार पूजा करावी. बाप्पाला लाल फुले, दुर्वा आणि २१ मोदकांचा नैवेद्य अर्पण करावा.
चंद्र दर्शन: संकष्टी चतुर्थीचा उपवास रात्री चंद्रोदयाला चंद्र पाहून आणि त्याला अर्घ्य देऊन सोडला जातो.
दान: या दिवशी गरजू लोकांना अन्न किंवा वस्त्र दान करणे अत्यंत शुभ मानले जाते.
व्रताचे फायदे
ऋणमुक्ती: मंगळ ग्रहाचा संबंध कर्जाशी असतो, त्यामुळे अंगारकीचे व्रत केल्याने कर्जमुक्ती मिळते असे मानले जाते.
संकट निवारण: नावाप्रमाणेच ही चतुर्थी सर्व संकटांचे निवारण करणारी आहे.
मंगळ दोषावर उपाय: ज्यांच्या कुंडलीत मंगळ दोष आहे, त्यांना या व्रतामुळे शांती मिळते.
टीप: उपवास सोडताना चंद्रोदयाची वेळ प्रत्येक शहरासाठी वेगळी असू शकते, त्यामुळे स्थानिक पंचांग पाहणे हिताचे ठरते.
