कार्तिक अमावस्येला सनातन धर्मात अत्यंत महत्त्वाचे मानले जाते. कार्तिक महिन्याच्या अमावस्येच्या दिवशी विशेष स्नान, दान आणि प्रार्थना केली जातात. हा दिवस केवळ आध्यात्मिकदृष्ट्या महत्त्वाचा नसून घरात सुख, शांती आणि समृद्धी आणणारा मानला जातो. कार्तिक अमावस्येचा शुभ मुहूर्त, पूजा पद्धत, उपाय, महत्त्व आणि इतिहास जाणून घेऊया.
कार्तिक महिन्याचा अमावस्येचा दिवस कधी आहे?
या वर्षी कार्तिक महिन्याचा अमावस्येचा दिवस २० नोव्हेंबर २०२५ रोजी दुपारी आहे. अमावस्या १९ नोव्हेंबर रोजी सकाळी ९.४३ मिनिटाला सुरु होत आहे आणि २० नोव्हेंबर रोजी दुपारी १२.१६ मिनिटाला संपत आाहे. यावेळी कार्तिक अमावस्या दिवाळी २० नोव्हेंबर रोजी आहे.
कार्तिक अमावस्येचे महत्त्व
कार्तिक अमावस्येला भगवान विष्णू आणि देवी लक्ष्मीची पूजा करण्यासाठी विशेष शुभ मानले जाते.
आध्यात्मिक फायदे: मानसिक शांती, सकारात्मक ऊर्जा आणि धार्मिक पुण्य प्राप्त होते.
आर्थिक फायदे: तुळशी आणि गायत्री मंत्राचा जप केल्याने संपत्ती वाढते.
कौटुंबिक फायदे: या दिवशी पूजा आणि उपवास केल्याने कुटुंबात शांती आणि आनंद राहतो.
ऐतिहासिक दृष्टिकोन:
संदर्भांनुसार, कार्तिक महिन्याच्या अमावस्येच्या दिवशी स्नान करणे, दान करणे आणि गीता पाठ करणे प्राचीन काळापासून प्रचलित आहे. या दिवशी नदी, तलाव किंवा पवित्र जलस्त्रोत स्नान करणे विशेषतः अत्यंत पुण्यपूर्ण मानले जाते.
कार्तिक अमावस्येला स्नान आणि दान करण्याचा शुभ काळ
ब्रह्म मुहूर्त: पहाटे ४:४४ ते पहाटे ५:३५
स्नान आणि दान: या काळात स्नान आणि दान केल्याने विशेष पुण्य आणि आर्थिक स्थिरता येते.
कार्तिक अमावस्येसाठी स्नानाचे नियम:
गोड्या पाण्याने स्नान करा.
तुमचे शरीर स्वच्छ करा आणि विशेष कपडे घाला.
स्नान केल्यानंतर, तुळशीची पाने घ्या आणि ती भगवान विष्णूला अर्पण करा.
कार्तिक अमावस्येसाठी दान सूचना:
गरीब आणि गरजूंना अन्न, कपडे आणि पैसे दान करा.
घरी गरजू व्यक्तीला अन्न देणे देखील पुण्य मानले जाते.
या कार्तिक अमावस्येला, जेव्हा तुम्ही सकाळी ब्रह्म मुहूर्तावर स्नान कराल आणि तुळशीच्या माळेने गायत्री मंत्राचा १०८ वेळा जप कराल, तेव्हा तुम्हाला तुमच्या मनात शांती आणि ऊर्जा वाहत असल्याचे जाणवेल. दिवा लावल्याने आणि देवी लक्ष्मी आणि भगवान विष्णूंना अन्न अर्पण केल्याने तुमच्या घरात समृद्धी आणि आनंद येईल. हा दिवस आध्यात्मिक आणि आर्थिक दोन्ही दृष्टिकोनातून तुमच्यासाठी अत्यंत फायदेशीर ठरेल.
कार्तिक अमावस्येची पूजा पद्धत
सकाळी स्नान केल्यानंतर, मंदिर किंवा पूजास्थळ स्वच्छ करा.
गणेशाचा प्रचार करा.
पंचामृत आणि गंगाजलाने भगवान विष्णूंना अभिषेक करा.
पिवळे चंदन आणि पिवळे फुले अर्पण करा.
तुपाचा दिवा लावा.
श्री विष्णू चालीसा पठण करा.
आपले घर स्वच्छ करा आणि दिवा लावून देवी लक्ष्मीची पूजा करा.
तुळशी आणि तांदूळ दान करणे हे धन, आनंद आणि समृद्धीसाठी शुभ मानले जाते.
तुळशीच्या पानांसह अन्न अर्पण करा.
शेवटी, क्षमेसाठी प्रार्थना करा.
कार्तिक अमावस्येचे उपाय
तुळशीच्या माळेने गायत्री मंत्राचे १०८ वेळा पठण करा.
तुमचे घर आणि मंदिर स्वच्छ करा आणि दिवा लावा.
गरजूंना दान करणे हे पुण्यकर्म मानले जाते.
या दिवशी नियमित उपवास आणि पूजा केल्याने आध्यात्मिक शांती आणि समृद्धी मिळते.
