Rishi Panchami 2025: हिंदू धर्मात प्रत्येक तिथीचे विशेष महत्त्व आहे, ज्यामध्ये अनेक प्रकारचे व्रत आणि सण साजरे केले जातात. हिंदू पंचागानुसार भाद्रपद महिन्यातील शुक्ल पक्षातील पंचमी तिथी ऋषी पंचमी म्हणून साजरी केली जाते. सनातन धर्मात ऋषी पंचमी सणाला विशेष महत्त्व आहे. हा सण गणेश चतुर्थीच्या दुसऱ्या दिवशी साजरा केला जातो. यावर्षी २८ ऑगस्ट रोजी आहे. ऋषी पंचमीच्या दिवशी गंगा स्नान, दान आणि पूजा यांचे विशेष महत्त्व आहे. या दिवशी वेदांचे शिक्षण देणारे आणि सनातन धर्माचे मार्गदर्शन करणारे सप्त ऋषी - वशिष्ठ, कश्यप, अत्री, जमदग्नी, गौतम, विश्वामित्र आणि भारद्वाज यांची पूजा करण्याचे महत्त्व आहे. महिलांसाठी ऋषी पंचमीच्या सणाला विशेष महत्त्व आहे. या तारखेला पूजा केल्याने त्या दोषांचे निर्मूलन होते आणि शुद्धता प्राप्त होते. या वर्षी २८ ऑगस्ट रोजी साजरी होणाऱ्या ऋषी पंचमीचे महत्त्व आणि पूजा पद्धत जाणून घेऊया.
ऋषी पंचमी 2025 पूजा विधी
या वर्षी २८ ऑगस्ट रोजी ऋषीपंचमी उत्सव साजरा केला जाईल. या दिवशी सकाळी लवकर उठून स्नान करा, स्वच्छ कपडे घाला आणि उपवास करण्याचे व्रत घ्या. त्यानंतर पूजास्थळी मातीचे चौकोनी वर्तुळ बनवा आणि त्यावर सप्तर्षींची मूर्ती किंवा चित्र स्थापित करा. ज्यांच्याकडे सप्तर्षींची मूर्ती नाही त्यांनी सात लहान भांड्यांमध्ये पाणी, तांदूळ, फुले आणि इतर पूजा साहित्य ठेवून त्यांची प्रतीकात्मक पूजा करा. त्यानंतर अभिषेक करा किंवा गंगाजल, दूध, पंचामृत आणि शुद्ध पाणी शिंपडा. त्यानंतर पूजामध्ये जनेऊ, अक्षत, रोली, चंदन, धूप, दीप आणि नैवेद्य अर्पण केले जाते. सप्तर्षींच्या नावांचे ध्यान करताना त्यांना फुले अर्पण केली जातात.
ऋषी पंचमी महत्व
ऋषीपंचमीचे महिलांसाठी विशेष महत्त्व आहे. शास्त्रांनुसार, हे व्रत केल्याने मासिक पाळीच्या वेळी जाणूनबुजून किंवा अजाणतेपणे केलेले पाप नष्ट होतात. हे व्रत स्त्री शक्तीचा आदर आणि पवित्रता जपण्याचे प्रतीक मानले जाते. ऋषीपंचमीचा मुख्य उद्देश मानवी जीवनात पवित्रता आणि धार्मिक नियमांचे पालन करणे आहे. हे व्रत विशेषतः अशा महिलांसाठी आहे ज्यांनी मासिक पाळीच्या वेळी जाणूनबुजून किंवा अजाणतेपणे कोणत्याही धार्मिक नियमांचे उल्लंघन केले आहे, तर या दिवशी ऋषींची पूजा केल्याने सर्व पापे नष्ट होतात.
ऋषीपंचमीला तुळशीपूजेचे महत्त्व
ऋषीपंचमीला तुळशीपूजेचेही विशेष महत्त्व आहे. घरी तुळशीच्या रोपासमोर दिवा लावा आणि त्याची पूजा करा आणि तुळशीच्या १०८ फेऱ्या मारा. तुळशीची पूजा केल्याने ऋषींचे आशीर्वाद मिळतात आणि पवित्रता प्राप्त होते.
ऋषीपंचमी व्रत फळप्राप्ती
ऋषीपंचमी व्रत केल्याने जीवनात पवित्रता आणि सात्विकता प्राप्त होते. हे व्रत करणाऱ्या महिलांना धार्मिक शुद्धतेचा लाभ मिळतो आणि मागील जन्मातील दोषही दूर होतात. यासोबतच ऋषींचे आशीर्वाद प्राप्त होतात, ज्यामुळे कुटुंबात सुख, शांती आणि समृद्धी राहते.
