एका माणसाने खूनाच्या आरोपाखाली अमेरिकेतील तुरुंगात ४३ वर्षे घालवली. नंतर तो निर्दोष असल्याचे आढळून आले. त्याची सुटका झाल्यावर, यूएस इमिग्रेशन अँड कस्टम्स एन्फोर्समेंट (ICE) ने त्याला ताब्यात घेतले आणि त्याला भारतात पाठवण्याची धमकी दिली. त्याच्या वकिलांनी न्यायालयात अपील केले. शेवटी दोन अमेरिकन न्यायालयांनी त्याचे हद्दपार रोखले आहे. ही सुब्रमण्यम "सुबू" वेदमची कहाणी आहे.
तुरुंगात का टाकण्यात आले?
१९८० मध्ये, १९ वर्षीय थॉमस किन्सरची पेनसिल्व्हेनियामध्ये गोळ्या घालून हत्या करण्यात आली. त्याचा मृतदेह स्टेट कॉलेजजवळील एका विहिरीत सापडला. या खून प्रकरणात पोलिसांना त्याचा हायस्कूलचा वर्गमित्र वेदम यावर संशय होता कारण तो किन्सरसोबत पाहिलेला शेवटचा व्यक्ती होता. तथापि वेदामने नेहमीच त्याचे निर्दोषत्व कायम ठेवले. परंतु या प्रकरणात त्याला दोनदा (१९८३ आणि १९८८ मध्ये) पॅरोलशिवाय जन्मठेपेची शिक्षा सुनावण्यात आली.
त्याच्या वकिलांनी असा दावा केला की त्याला केवळ परिस्थितीजन्य पुराव्याच्या आधारे दोषी ठरवण्यात आले आहे, साक्षीदार, हेतू किंवा पुरावा नाही. वर्षानुवर्षे, त्याच्या कुटुंबाने त्याचे निर्दोषत्व सिद्ध करण्याचा अथक प्रयत्न केला. वेदमला दोनदा प्ली डील ऑफर करण्यात आली होती. याचा अर्थ असा होता की जर त्याने दोषी ठरवले तर त्याची शिक्षा कमी होईल. तथापि त्याने नकार दिला. शिवाय त्याला ड्रग्जशी संबंधित गुन्ह्यासाठी अडीच ते पाच वर्षांची अतिरिक्त शिक्षा मिळाली.
न्यायालयीन कामकाज झाले, पण खूप उशिरा
चार दशकांनंतर, २०२५ मध्ये, सेंटर काउंटीच्या एका न्यायाधीशाने त्याची शिक्षा रद्द केली. न्यायालयाने असा निर्णय दिला की अभियोक्त्यांनी बचाव पक्षाच्या वकिलांपासून एफबीआय अहवाल बेकायदेशीरपणे लपवले होते. अहवालांमध्ये किन्सरच्या कवटीत असलेल्या गोळीच्या छिद्राचा आकार तपशीलवार होता. त्याने दावा केला की हत्येत .२५-कॅलिबर बंदूक वापरली गेली होती. तथापि वर्षांनंतर समोर आलेल्या गोळी आणि बॅलिस्टिक विश्लेषणाबद्दलच्या माहितीने कथा बदलली. शेवटी, न्यायाधीशांनी निकाल देताना म्हटले की, जर हे पुरावे आधी उपलब्ध असते, तर ज्युरी वेगळा निर्णय दिला असता अशी शक्यता आहे.
वेळ निघून जाणे, साक्षीदारांची अनुपस्थिती आणि वेदम यांनी आधीच ४३ वर्षे तुरुंगवास भोगला आहे, हे कारण देत सेंटर काउंटी जिल्हा वकील बर्नी कॅन्टोर्ना यांनी सर्व आरोप औपचारिकपणे फेटाळून लावले. तथापि तुरुंगातून सुटल्यानंतर वेदम यांच्यासमोर आणखी एक आव्हान होते. आयसीईचे अधिकारी बाहेर उभे होते. आयसीईने त्यांना सांगितले की वेदम यांच्याविरुद्ध त्यांच्याकडे १९८० चा "लेगसी डिपोर्टेशन ऑर्डर" आहे.
वेदम यांच्या कायदेशीर पथकाने त्यांचा इमिग्रेशन केस पुन्हा उघडण्यासाठी आणि केस प्रलंबित असताना त्यांची डिपोर्टेशन थांबवण्यासाठी याचिका दाखल केली. त्यांनी असा युक्तिवाद केला की इमिग्रेशन कायदा देखील सूट देण्यास परवानगी देतो. विशेषतः त्यांच्या शिक्षेचा कालावधी आणि त्यांच्या पुनर्वसन रेकॉर्डचा विचार करता.
न्यायालयाने डिपोर्टेशन थांबवले
यूएस आयसीई त्यांना ज्या ड्रग्ज प्रकरणात दोषी ठरवण्यात आले होते त्यासाठी त्यांना डिपोर्ट करू इच्छिते. डिपार्टमेंट ऑफ होमलँड सिक्युरिटी म्हणते की हत्येचा निकाल उलटवल्याने ड्रग्जची शिक्षा रद्द होत नाही. दरम्यान, वेदम यांच्या बहिणी आणि वकिलांचा असा युक्तिवाद आहे की त्यांची चार दशकांची चुकीची कारावास ड्रग्जच्या आरोपांपेक्षा जास्त आहे. ऑक्टोबरच्या अखेरीस, एका इमिग्रेशन न्यायाधीशांनी त्यांची डिपोर्टेशन थांबवली. इमिग्रेशन अपील ब्युरो त्याच्या केसचा आढावा घ्यायचा की नाही हे ठरवत नाही तोपर्यंत ही स्थगिती कायम राहील.
