आंतरराष्ट्रीय चहा दिन २१ मे रोजीच का साजरा केला जातो?
आंतरराष्ट्रीय चहा दिन २१ मे रोजी साजरा करण्याचे कारण म्हणजे मे महिना हा चहा उत्पादनासाठी सर्वोत्तम काळ मानला जातो, कारण या काळात बहुतांश चहा उत्पादक देशांमध्ये चहाचा हंगाम सुरू होतो. भारताच्या प्रस्तावावरून संयुक्त राष्ट्रसंघाने (UN) २१ डिसेंबर २०१९ रोजी २१ मे हा दिवस आंतरराष्ट्रीय चहा दिन म्हणून घोषित केला. यापूर्वी काही देश १५ डिसेंबर रोजी चहा दिन साजरा करत होते, परंतु मे महिन्यातील हवामान आणि चहाच्या लागवडीसाठी अनुकूल परिस्थितीमुळे हा दिवस २१ मे रोजी निश्चित करण्यात आला. भारताने २०१५ मध्ये FAO (Food and Agriculture Organization) च्या आंतरशासकीय गटात हा प्रस्ताव मांडला होता, आणि त्याला जागतिक पाठिंबा मिळाला.
२०२५ ची थीम
आंतरराष्ट्रीय चहा दिन २०२५ ची थीम अधिकृतपणे जाहीर झालेली नाही, कारण थीम दरवर्षी FAO आणि संयुक्त राष्ट्रसंघाद्वारे ठरवली जाते आणि ती सामान्यत: चहा उत्पादन, शाश्वतता, आणि कामगारांच्या कल्याणाशी संबंधित असते. २०२४ मध्ये थीम होती "चहा आणि शाश्वतता: भविष्यासाठी एकत्र काम करणे". २०२५ साठी थीम देखील शाश्वत चहा उत्पादन, पर्यावरण संरक्षण, आणि चहा उद्योगातील कामगारांच्या हक्कांवर केंद्रित असण्याची शक्यता आहे.
आंतरराष्ट्रीय चहा दिनाचे महत्त्व
आंतरराष्ट्रीय चहा दिन साजरा करण्यामागील मुख्य उद्देश खालीलप्रमाणे आहेत:
चहा हा जगभरातील अनेक संस्कृतींचा अविभाज्य भाग आहे. हा दिवस चहाच्या सांस्कृतिक वारशाला आणि आर्थिक योगदानाला अधोरेखित करतो.
चहा उद्योगाला शाश्वत पद्धतींना प्रोत्साहन देणे, ज्यामुळे पर्यावरण संरक्षण आणि कामगारांचे कल्याण सुनिश्चित होते.
चहा उद्योग हा ग्रामीण भागातील भूक आणि गरिबीविरुद्ध लढण्यासाठी महत्त्वाचा आहे, कारण तो लाखो लोकांना रोजगार पुरवतो, विशेषत: भारत, चीन, श्रीलंका, आणि केनिया यासारख्या देशांमध्ये.
चहा उद्योगात मोठ्या प्रमाणात महिला काम करतात. हा दिवस त्यांच्या योगदानाचा सन्मान करतो आणि त्यांच्या कामाच्या परिस्थिती सुधारण्यासाठी जागरूकता वाढवतो.
चहा हा जागतिक व्यापारातील महत्त्वाचा घटक आहे, आणि हा दिवस नैतिक आणि टिकाऊ व्यापार पद्धतींना प्रोत्साहन देतो.
चहाचे फायदे
चहाचे आरोग्य, सामाजिक आणि आर्थिक फायदे खालीलप्रमाणे आहेत:
आरोग्य फायदे:
चहामध्ये अँटिऑक्सिडंट्स असतात, जे शरीरातील फ्री रॅडिकल्सशी लढतात आणि हृदयरोग आणि कर्करोगाचा धोका कमी करतात.
चहामधील कॅफिन आणि टॅनिनमुळे शरीराला ऊर्जा मिळते आणि थकवा कमी होतो.
चहामधील फ्लोराइड हाडांना मजबूत करते आणि दातांना कीड लागण्यापासून संरक्षण देते.
ग्रीन टी आणि इतर प्रकारचे चहा चयापचय वाढवून वजन नियंत्रणात मदत करतात.
सामाजिक फायदे:
चहा अनेक संस्कृतींमध्ये सामाजिक बंधन मजबूत करतो, उदा., भारतातील चहा-पोहे संस्कृती किंवा जपानमधील चहा समारंभ.
चहा पिण्याच्या परंपरेमुळे लोकांमध्ये एकता आणि सौहार्द वाढतो.
आर्थिक फायदे:
चहा उद्योग भारतासारख्या देशांमध्ये लाखो लोकांना रोजगार पुरवतो. उदाहरणार्थ, आसाममध्ये ४,४०० हून अधिक चहाच्या बागा आहेत.
भारत हा जगातील दुसरा सर्वात मोठा चहा उत्पादक देश आहे, आणि २०२७ पर्यंत भारताचे चहा उत्पादन १६.१ दशलक्ष टनांपर्यंत पोहोचण्याचा अंदाज आहे.
