अलीकडेच अमेरिकेत स्क्रूवर्म आजाराचा एक नवीन रुग्ण समोर आला आहे. मिळालेल्या माहितीनुसार, मेरीलँडमधील एक व्यक्ती एल साल्वाडोरला प्रवास करून परतला होता, त्यानंतर त्याच्यामध्ये या आजाराची लक्षणे आढळून आली. ४ ऑगस्ट रोजी अमेरिकेच्या आरोग्य अधिकाऱ्यांनी आणि रोग नियंत्रण आणि प्रतिबंध केंद्रांनी (सीडीसी) याची पुष्टी केली. ही बातमी देखील धक्कादायक आहे कारण अमेरिकेने अनेक वर्षांपूर्वी या आजाराचे उच्चाटन केले होते, परंतु आता त्याच्या पुनरागमनामुळे आरोग्य विभाग आणि सामान्य जनता दोघेही चिंतेत आहेत. स्क्रूवर्म आजार म्हणजे काय, तो कसा पसरतो आणि तो मानवांसाठी आणि प्राण्यांसाठी का धोकादायक आहे हे आपण सविस्तरपणे समजून घेऊया.
स्क्रूवर्म आजार म्हणजे काय?
स्क्रूवर्म आजार हा एक परजीवी संसर्ग आहे जो प्रामुख्याने न्यू वर्ल्ड स्क्रूवर्म माशी (कोक्लिओमिया होमिनिव्होरॅक्स) च्या अळ्यांमुळे होतो. हा आजार प्रामुख्याने उबदार रक्ताच्या प्राण्यांना होतो - जसे की गायी, मेंढ्या, शेळ्या, कुत्रे, घोडे - जरी काही प्रकरणांमध्ये, मानवांनाही याचा त्रास होऊ शकतो. स्क्रूवर्म माशी उघड्या जखमेवर किंवा जिवंत प्राण्याला कापून अंडी घालते तेव्हा हा आजार सुरू होतो. काही तासांतच, ही अंडी अळ्यांमध्ये उबतात आणि जखमेच्या आत असलेल्या जिवंत ऊतींना खाऊ लागतात. म्हणूनच ते साध्या संसर्गापेक्षा धोकादायक मानले जाते.
मानवांवर परिणाम
मानवांमध्ये स्क्रूवर्म संसर्गाची लक्षणे जवळजवळ प्राण्यांप्रमाणेच आहेत. यामध्ये समाविष्ट आहे:
- जखमेभोवती सतत वेदना आणि जळजळ.
- सूज आणि लालसरपणा.
- जखमेतून दुर्गंधी.
- जखम हळूहळू खोलवर जाते.
वेळेवर उपचार न केल्यास, अळ्या शरीराच्या आत खोलवर पोहोचू शकतात आणि संसर्ग धोकादायक रूप धारण करू शकतो. कधीकधी या अळ्या कान, डोळे किंवा नाकाभोवती देखील प्रवेश करतात, ज्यामुळे गंभीर गुंतागुंत निर्माण होऊ शकते.
प्राण्यांसाठी हे धोकादायक का आहे?
स्क्रूवर्म माशी खूप लवकर पुनरुत्पादन करते आणि मोठ्या प्रमाणात अंडी घालते. मादी माशी तिच्या आयुष्यात हजारो अंडी घालू शकते. समस्या अशी आहे की स्क्रूवर्म अळ्या केवळ मृत ऊती खात नाहीत तर जिवंत ऊती देखील नष्ट करतात. यामुळे प्राण्यांच्या शरीरात खोल आणि वेदनादायक जखमा होतात. जर संसर्ग तीव्र असेल तर प्राणी देखील मरू शकतात. पशुपालन आणि शेतीवर याचा खोल परिणाम होतो कारण हा रोग एकाच वेळी मोठ्या संख्येने गुरांना प्रभावित करू शकतो. आर्थिक आणि सामाजिक परिणाम स्क्रूवर्म रोग ही केवळ आरोग्य समस्या नाही तर ती आर्थिक संकट देखील निर्माण करू शकते. गुरेढोरे आणि पाळीव प्राणी ग्रामीण अर्थव्यवस्थेचा कणा मानले जातात. जर मोठ्या संख्येने प्राणी या रोगाने बाधित झाले तर दूध, मांस आणि इतर उत्पादनांचा पुरवठा प्रभावित होतो. यामुळे शेतकऱ्यांचे उत्पन्न कमी होते आणि देशाच्या कृषी व्यवस्थेवरही नकारात्मक परिणाम होऊ शकतो.
अमेरिकेसारख्या देशांनी वर्षानुवर्षे मोठ्या प्रमाणात मोहीम राबवून या रोगाचे उच्चाटन केले होते. किरणोत्सर्गी तंत्रज्ञानाचा वापर करून माशांना निर्जंतुक केले गेले, जेणेकरून त्यांची प्रजनन क्षमता नष्ट करता येईल. पण आता त्याच्या पुनरागमनामुळे, हे स्पष्ट झाले आहे की देखरेख आणि नियंत्रणात थोडीशी हलगर्जीपणा देखील महाग असू शकते.
प्रतिबंध आणि उपचार
स्वच्छता - जखम नेहमी स्वच्छ आणि झाकलेली ठेवावी जेणेकरून माश्या त्यावर अंडी घालू शकणार नाहीत.
औषधे - संसर्ग झाल्यास, अँटीबायोटिक्स आणि अँटी-परजीवी औषधे वापरली जातात.
शस्त्रक्रिया काढून टाकणे - बऱ्याच वेळा डॉक्टर शस्त्रक्रियेद्वारे जखमेतून अळ्या काढून टाकतात.
जागरूकता - पशुधन मालकांना आणि प्रवाशांना त्याच्या लक्षणांबद्दल माहिती देणे महत्वाचे आहे, जेणेकरून वेळेवर उपचार करता येतील.
अस्वीकरण: या लेखात दिलेली माहिती केवळ सामान्य माहिती आणि शैक्षणिक हेतूंसाठी आहे. ती कोणत्याही प्रकारच्या वैद्यकीय सल्ल्याचा, तपासणीचा किंवा उपचारांचा पर्याय नाही. वेबदुनिया याची पुष्टी करत नाही. कोणत्याही आरोग्याशी संबंधित समस्या किंवा प्रश्नासाठी नेहमी तुमच्या डॉक्टरांचा किंवा तज्ञांचा सल्ला घ्या.
