सकाळी किती वाजता उठले पाहिजे, ९९ टक्के लोकांना योग्य वेळ माहीत नसेल, जाणून घ्या

निरोगी राहण्यासाठी दररोज ७ ते ८ तास झोपणे आवश्यक मानले जाते. पुरेशी झोप घेतल्याने आजार टाळता येतात. पूर्वीच्या काळी घरातील वडीलधारी मंडळी 'सकाळी लवकर उठा' असे म्हणायचे, पण आजच्या वेगवान जीवनशैलीने आणि 'रात्री बाहेर फिरण्याच्या' संस्कृतीने ही व्याख्या बदलली आहे.

विज्ञान आणि आयुर्वेद या दोन्हीनुसार, उठण्याची एक 'योग्य वेळ' असते, ज्याकडे दुर्लक्ष करणे दीर्घकाळात महागात पडू शकते. वेळेवर न झोपल्यामुळे आणि वेळेवर न उठल्यामुळे लोक आजारांना बळी पडत आहेत.

आयुर्वेदासाठी उत्तम काळ

आयुर्वेदानुसार, सूर्योदयाच्या सुमारे १ तास ३६ मिनिटे आधीच्या वेळेला 'ब्रह्म मुहूर्त' म्हणतात. हा काळ साधारणपणे सकाळी ४:०० ते ५:३० च्या दरम्यान असतो. या वेळी उठल्याने शरीरातील वात दोषाचे योग्य परिसंचरण होते, ज्यामुळे ऊर्जा आणि उत्साह मिळतो. वातावरणात ओझोनचे प्रमाण जास्त असते, जे फुफ्फुसे आणि मेंदूसाठी अमृत मानले जाते. या काळात ९९% लोक झोपलेले असतात, त्यामुळे मानसिक शांती सर्वोच्च पातळीवर असते. ही वेळ ध्यान, अभ्यास आणि सर्जनशील कार्यासाठी सर्वोत्तम मानली जाते.

आधुनिक विज्ञान आणि सर्केडियन लय

विज्ञानानुसार, आपल्या शरीरात एक जैविक घड्याळ असते जे प्रकाश आणि अंधाराच्या तालावर चालते. याला सर्केडियन रिदम (circadian rhythm) म्हणतात. शरीरातील कॉर्टिसोलची पातळी सकाळी ६:०० ते ८:३० च्या दरम्यान वाढू लागते. जर तुम्ही या वेळेचा सदुपयोग केला नाही आणि रात्री ९ किंवा १० वाजेपर्यंत झोपलात, तर तुम्हाला दिवसभर सुस्ती जाणवेल. सूर्याची पहिली किरणे तुमच्या डोळ्यांपर्यंत पोहोचताच, झोप आणणारे हार्मोन मेलाटोनिन कमी होऊ लागते. 

अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे. या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत ​​नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

Edited By - Priya Dixit