Publish Date: Tue, 27 Jan 2026 (07:15 IST)
Updated Date: Tue, 27 Jan 2026 (08:04 IST)
वास्तूशास्त्रानुसार घराचे देवघर हे केवळ पूजेचे स्थान नसून सकारात्मक ऊर्जेचा स्रोत असते. जर देवघरात योग्य वस्तू आणि योग्य दिशा पाळली, तर घरात लक्ष्मीचा वास कायम राहतो.
देवघरात कोणत्या गोष्टी असणे आवश्यक आहे?
शंख: देवघरात दक्षिणवर्ती शंख ठेवल्याने लक्ष्मी प्रसन्न होते आणि घरातील नकारात्मकता दूर होते. लक्ष्मीला 'शंख' अत्यंत प्रिय आहे, कारण लक्ष्मी आणि शंख दोन्हीची उत्पत्ती समुद्रमंथनातून झाली आहे. देवघरात दक्षिणवर्ती शंख ठेवल्याने आणि त्याची नियमित पूजा केल्याने घरातील दारिद्र्य दूर होते. असे मानले जाते की ज्या घरात शंखाचा नाद होतो, तिथे नकारात्मक शक्ती टिकत नाहीत.
कलश: तांब्याचा कलश पाण्याने भरून ठेवल्याने घरात सुख-शांती राहते. देवघराच्या उजव्या बाजूला नेहमी तांब्याचा कलश पाण्याने भरून ठेवावा. त्यावर अक्षता आणि थोडे गंगाजल टाकावे. कलश हा मांगल्याचे प्रतीक आहे. दररोज या कलशातील पाणी बदलून जुने पाणी घरात शिंपडावे, यामुळे घरातील भांडणे कमी होतात आणि शांती लाभते.
गंगाजल: शुद्धतेचे प्रतीक म्हणून देवघरात नेहमी गंगाजल ठेवावे.
मोरपंख: भगवान श्रीकृष्णाचा मोरपंख देवघरात ठेवल्याने घरातील वास्तुदोष कमी होतात.
लघु नारळ किंवा एकाक्षी नारळ: हे लक्ष्मीचे प्रतीक मानले जाते, ज्यामुळे आर्थिक टंचाई भासत नाही.
अखंड दिवा: शक्य असल्यास देवघरात तुपाचा दिवा लावावा. दिवा हा अज्ञानाचा अंधकार दूर करतो. देवघरात नेहमी स्वच्छता असावी. कचरा, जळमटं किंवा धूळ साचू देऊ नका. तसेच देवघराच्या वर किंवा खाली कोणतीही अडगळ ठेवू नका.
श्रीयंत्र : आर्थिक भरभराटीसाठी देवघरात 'श्रीयंत्र' किंवा 'कुबेर यंत्राची' स्थापना करणे अत्यंत लाभदायक ठरते. शुक्रवारी या यंत्रांची कुंकुमार्चन करून पूजा केल्याने उत्पन्नाचे नवीन स्रोत निर्माण होतात.
देवघराची योग्य दिशा आणि मांडणी
* देवघर नेहमी ईशान्य (North-East) कोपऱ्यात असावे.
* या दिशेला 'ईशान कोण' असे म्हणतात, जिथे दैवी शक्तींचा वास असतो. जर तुमचे देवघर चुकीच्या दिशेला असेल, तर घरात प्रगती खुंटते. पूजा करताना तुमचे तोंड नेहमी पूर्व किंवा उत्तर दिशेला असावे, हे लक्ष्मी प्राप्तीसाठी अत्यंत शुभ मानले जाते.
* मूर्तींची मांडणी या प्रकारे करावी की खूप जास्त गर्दी दिसू नये.
* मूर्तींचे तोंड पूर्व किंवा उत्तर दिशेला असावे.
रोज पाळायचे काही महत्त्वाचे नियम
* देवघरात दररोज सकाळी आणि संध्याकाळी दिवा-अगरबत्ती लावणे.
* शिळी फुले देवघरात ठेवू नका; यामुळे घरात दारिद्र्य येते.
* देवघर नेहमी स्वच्छ आणि टापटिपीने ठेवावे.
कोणत्या गोष्टी देवघरात ठेवू नयेत?
* अनेकांना सवय असते की जुन्या किंवा थोड्याशा तडा गेलेल्या मूर्ती देवघरातच राहू देतात. वास्तुशास्त्रानुसार, देवघरात भंगलेली मूर्ती (खंडित मूर्ती) ठेवणे अत्यंत अशुभ मानले जाते. यामुळे घरात नकारात्मकता वाढते आणि धनहानी होते. अशा मूर्तींचे विसर्जन करून त्या जागी नवीन मूर्तीची स्थापना करावी.
* अनेक घरांमध्ये कालची सुकलेली फुले किंवा हार देवाच्या अंगावर तसेच राहतात. हे वास्तुदृष्ट्या चुकीचे आहे. सुकलेली फुले नकारात्मक ऊर्जा पसरवतात. दररोज सकाळी अंघोळ झाल्यावर देवाची स्वच्छता करून ताजी फुले अर्पण करावीत. फुलांचा सुगंध लक्ष्मीला आकर्षित करतो.
* पूर्वजांचे फोटो (हे दक्षिण दिशेच्या भिंतीवर असावेत, देवघरात नको).
* धारदार वस्तू (कात्री, सुरी इ.)
शेवटी काय तर श्रद्धा आणि स्वच्छता या दोन गोष्टी सर्वात महत्त्वाच्या आहेत. वरील बदल केल्यास तुम्हाला स्वतःला घरात सकारात्मक बदल जाणवेल.
अस्वीकारण: हा लेख सामान्य माहितीवर आधारित आहे. वेबदुनिया याची पुष्टी करत नाही. कोणतेही बदल किंवा उपाय अमलात आणण्यापूर्वी संबंधित तज्ञांचा सल्ला घ्यावा.