Mumbai Pollution मुंबईत वायू प्रदूषण वाढले, GRAP-4 निर्बंध लागू

वाढत्या वायू प्रदूषणामुळे मुंबईत GRAP-4 निर्बंध लागू करण्यात आले आहेत. बांधकामे थांबवण्यात आली आहेत, शाळा बंद करण्यात आल्या आहेत आणि घरून काम करण्याची पद्धत लागू करण्यात आली आहे. अनेक भागातील हवेची गुणवत्ता "अत्यंत खराब" आणि "गंभीर" श्रेणींमध्ये नोंदवण्यात आली आहे, ज्यामुळे श्वास घेण्यास त्रास होत आहे आणि डोळ्यांना जळजळ होत आहे. प्रदूषण नियंत्रित करण्यासाठी BMC ने फ्लाइंग स्क्वॉड्स तैनात केले आहेत.

देशाची आर्थिक राजधानी मुंबईलाही वाढत्या वायू प्रदूषणामुळे अडचणी येत आहेत. परिणामी सरकारने मुंबईच्या अनेक भागात GRAP-4 निर्बंध लागू केले आहेत. यासह मुंबई दिल्लीच्या यादीत सामील झाली आहे जिथे वायू प्रदूषण धोकादायक पातळीवर पोहोचले आहे. मुंबईतील अनेक भागात हवेची गुणवत्ता अत्यंत खराब असल्याचे आढळून आले आहे, ज्यात माझगाव, देवनार, मालाड, बोरिवली पूर्व, चकाला अंधेरी पूर्व, नेव्ही नगर, पवई आणि मुलुंड यांचा समावेश आहे. प्रदूषित भागात बांधकामांवर बंदी आहे. BMC ने या भागातील सर्व बांधकाम आणि धूळ निर्माण करणाऱ्या क्रियाकलापांवर बंदी घातली आहे आणि विविध बांधकाम स्थळांवर लक्ष ठेवले जात आहे. ५० हून अधिक बांधकाम स्थळांना काम थांबवण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत. 

बेकरी आणि मार्बल कटिंग युनिटसह लघु उद्योगांना स्वच्छ प्रक्रिया अवलंबण्यास सांगितले आहे अन्यथा कारवाईला सामोरे जाण्यास सांगितले आहे. प्रदूषण नियंत्रण उपायांची अंमलबजावणी करण्यासाठी आणि उत्सर्जनाचे निरीक्षण करण्यासाठी बीएमसीने प्रत्येक वॉर्डमध्ये फ्लाइंग स्क्वॉड तैनात केले आहेत. अभियंते, पोलिस अधिकारी आणि जीपीएस-ट्रॅक केलेल्या वाहनांचा समावेश असलेली ही पथके प्रदूषणकारी क्रियाकलापांवर लक्ष ठेवत आहेत. प्रदूषण पातळी कमी करण्यासाठी एक श्रेणीबद्ध प्रतिसाद कृती योजना विकसित करण्यात आली आहे. त्यात चार टप्पे आहेत. या टप्प्यांमध्ये विविध निर्बंधांसह प्रदूषण कमी करण्याचे उपाय समाविष्ट आहेत. एकदा जीआरएपीचा चौथा टप्पा लागू झाला की, सर्व बांधकाम कामे थांबवली जातात आणि इयत्ता १० आणि १२ मधील शाळा वगळता सर्व शाळा बंद केल्या जातात. याव्यतिरिक्त, सरकारी आणि खाजगी कार्यालयांना घरून काम करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत. उच्च पातळीचे प्रदूषण उत्सर्जित करणारी वाहने देखील बंदी घालण्यात आली आहेत. 

गेल्या काही आठवड्यांत, मुंबईतील अनेक भागातील हवेचा दर्जा निर्देशांक "अत्यंत खराब" आणि "गंभीर" श्रेणींमध्ये नोंदवला गेला आहे. दिल्लीप्रमाणेच, मुंबईतील रहिवाशांनी डोळ्यांची जळजळ, श्वास घेण्यास त्रास आणि घसा खवखवण्याच्या तक्रारी केल्या आहेत. मुंबईतील खराब हवेच्या गुणवत्तेबद्दल अनेक सेलिब्रिटींनी नाराजी व्यक्त केली आहे आणि प्रदूषण रोखण्यासाठी सरकारने पावले उचलावीत अशी मागणी करत आहेत. विरोधी पक्षही या मुद्द्यावर सरकारला कोंडीत पकडत आहेत. 

मुंबईतील वाढत्या वायू प्रदूषणाबद्दल मुंबई उच्च न्यायालयानेही चिंता व्यक्त केली. गेल्या आठवड्यात, उच्च न्यायालयाच्या खंडपीठाने शहरातील निवडक भागात भेट देऊन बांधकाम स्थळांची पाहणी करण्यासाठी आणि बीएमसीने जारी केलेल्या मार्गदर्शक तत्त्वांचे पालन केले जात आहे की नाही याची पडताळणी करण्यासाठी पाच सदस्यांची टीम स्थापन करण्याचे निर्देश दिले आहेत. उच्च न्यायालयाने दहा दिवसांत अहवाल सादर करण्याचे निर्देशही दिले आहेत. उच्च न्यायालयाने स्थापन केलेल्या पथकात बीएमसी, महाराष्ट्र प्रदूषण नियंत्रण मंडळ, राज्य आरोग्य विभाग आणि नागरी समाजातील सदस्यांचा समावेश असेल. ही टीम कोणत्या ठिकाणांची तपासणी करायची हे ठरवेल.