भारतीय छायाचित्रकार' रघु राय यांचे निधन

जगप्रसिद्ध भारतीय छायाचित्रकार रघु राय यांचे रविवारी वयाच्या ८३ व्या वर्षी निधन झाले. ते गेल्या दोन वर्षांपासून कर्करोगाशी झुंज देत होते. त्यांच्या मुलाने त्यांच्या निधनाची बातमी दिली. त्याने सांगितले की, प्रोस्टेट कर्करोग म्हणून सुरू झालेला हा आजार नंतर मेंदूपर्यंत पसरला होता. त्यांच्या निधनाने कला आणि पत्रकारिता क्षेत्रातील एका युगाचा अंत झाला आहे.

सध्याच्या पाकिस्तानमधील झांग येथे १८ डिसेंबर १९४२ रोजी जन्मलेल्या रघु राय यांनी १९६० च्या दशकात आपल्या कारकिर्दीला सुरुवात केली. 'द स्टेट्समन'मध्ये स्टाफ फोटोग्राफर म्हणून ते प्रसिद्धीस आले आणि नंतर त्यांनी 'इंडिया टुडे'मध्ये डायरेक्टर ऑफ फोटोग्राफी म्हणून काम केले. १९७७ मध्ये, प्रसिद्ध फ्रेंच फोटोग्राफर हेन्री कार्टियर-ब्रेसन यांच्या शिफारशीनुसार, ते प्रतिष्ठित 'मॅग्नम फोटोज'मध्ये सामील झाले.

रघु राय यांच्या छायाचित्रणाने आधुनिक भारताचे एक जिवंत दस्तऐवज निर्माण केले. त्यांनी भोपाळ वायू दुर्घटनेच्या भीषणतेपासून ते बांगलादेश मुक्ती युद्धापर्यंतची हृदयस्पर्शी छायाचित्रे जगासमोर आणली. त्यांनी आपल्या लेन्समधून मदर तेरेसा आणि इंदिरा गांधी यांसारख्या महान व्यक्तींच्या जीवनातील अप्रकाशित पैलू टिपले. त्यांनी 'रिफ्लेक्शन्स इन कलर' सारखी अनेक प्रभावी पुस्तकेही लिहिली.

पद्मश्री (१९७२): बांगलादेश मुक्ती युद्धादरम्यान काढलेल्या त्यांच्या प्रभावी आणि हृदयस्पर्शी छायाचित्रांसाठी भारत सरकारने त्यांना १९७२ मध्ये पद्मश्री पुरस्काराने सन्मानित केले.

वर्षातील सर्वोत्कृष्ट छायाचित्रकार (१९९२): १९९२ साली त्यांना अमेरिकेत 'वर्षातील सर्वोत्कृष्ट छायाचित्रकार' या किताबाने सन्मानित करण्यात आले.

जीवनगौरव पुरस्कार (२०१७): भारतीय माहिती आणि प्रसारण मंत्रालयाने त्यांच्या आजीवन समर्पणाचा गौरव करत त्यांना २०१७ साली 'जीवनगौरव पुरस्कार' प्रदान केला.

अकॅडेमी डे बो-आर्ट्स फोटोग्राफी पुरस्कार (२०१९): २०१९ साली त्यांना हा प्रतिष्ठित आंतरराष्ट्रीय फोटोग्राफी पुरस्कार प्रदान करण्यात आला.

Edited By - Priya Dixit