नवरात्र हा हिंदू धर्मात एक महत्त्वाचा सण आहे, विशेषतः देवी दुर्गेची पूजा करण्याचा एक मार्ग म्हणून साजरा केला जातो. या काळात लोक उपवास करतात आणि दिवसरात्र देवीच्या पूजेसाठी समर्पित करतात. या प्रसंगी विशिष्ट नियमांचे पालन केले जाते, त्यापैकी एक म्हणजे "लिंबू कापू नये." मोठे लोक अनेकदा असा सल्ला देतात, पण त्याचे कारण काय आहे? चला जाणून घेऊया.
धार्मिक कारणे
नवरात्रात उपासक शक्यतो सात्त्विक आहार घेतात. लिंबू कापल्यावर त्याचा रस जमिनीवर गळतो, ज्यामुळे पवित्रता भंगते असे मानले जाते.
अनेक ठिकाणी देवीच्या नवरात्र पूजेत अखंड लिंबूचा वापर होतो (जसे की तोरण, नवरात्रातील विशेष प्रयोग). त्यामुळे ते अखंड ठेवणे शुभ मानले जाते.
काही मान्यतेनुसार, लिंबू कापल्याने नकारात्मक ऊर्जा आकर्षित होऊ शकते. लिंबूंचा वापर जादूटोण्यात आणि नकारात्मकतेपासून बचाव करण्यासाठी केला जातो, म्हणून नवरात्रीसारख्या पवित्र काळात कोणतेही दुष्परिणाम टाळण्यासाठी ते कापणे टाळण्याची शिफारस केली जाते.
नवरात्रात सात्विक आहार आणि जीवनशैलीवर भर दिला जातो. लिंबू तोडणे किंवा रस काढणे हे काही लोक तामसिक किंवा हिंसक कृत्य मानू शकतात, कारण त्यात फळाचा "नाश" होतो. म्हणून, या काळात अशा कृती टाळणे उचित आहे.
व्यावहारिक कारणे
नवरात्र साधारण पावसाळ्याच्या शेवटी व हिवाळ्याच्या सुरुवातीला येते. या काळात पोटाचे विकार होण्याचा धोका जास्त असतो. लिंबू आंबट असल्याने उपाशी पोटी त्याचा अतिरेक टाळला गेला असावा.
आधी रेफ्रिजरेटर नव्हते. लिंबू कापले तर लगेच खराब व्हायचे. म्हणून "नवरात्रात लिंबू कापू नये" अशी सवय लावली गेली असावी.
दुर्गा देवीला नाराज होते
हिंदू धर्मात असेही मानले जाते की नवरात्रात लिंबू कापल्याने देवी दुर्गेला राग येऊ शकतो. उपवास करणाऱ्यांना लिंबू कापण्यास विशेषतः मनाई आहे. असे मानले जाते की या काळात लिंबू कापणे हे बलिदान देण्यासारखे आहे आणि घरात वाईट शक्तींचा प्रभाव आणू शकते. असेही म्हटले जाते की या काळात लिंबू कापल्याने व्यक्तीच्या आयुष्यात नकारात्मकता येऊ शकते.
अस्वीकारण: हा लेख धार्मिक आणि सामाजिक मान्यतेवर आधारित आहे. वेबदुनिया याची पुष्टी करत नाही.
