Publish Date: Sun, 08 Feb 2026 (13:54 IST)
Updated Date: Sun, 08 Feb 2026 (14:06 IST)
मुंबईतील एका कार्यक्रमात मोहन भागवत यांनी एक महत्त्वाचे विधान केले. ते म्हणाले की, संघ प्रमुख कोणत्याही जातीचा नसावा, ब्राह्मण, क्षत्रिय किंवा इतर कोणत्याही जातीचा नसावा. एकमेव अट अशी आहे की नियुक्त केलेली व्यक्ती हिंदू असावी.
राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे (आरएसएस) प्रमुख डॉ. मोहन भागवत यांनी मुंबईतील एका कार्यक्रमात आरएसएस प्रमुख कोण होऊ शकते याबद्दल एक मोठे विधान केले. भागवत यांनी स्पष्ट केले की आरएसएस प्रमुख कोणत्याही जातीचा नसावा. त्यांनी यावर भर दिला की ब्राह्मण, क्षत्रिय किंवा इतर कोणत्याही जातीचा असणे आवश्यक नाही; फक्त अट अशी आहे की नियुक्त केलेली व्यक्ती हिंदू असावी. त्यांनी असेही म्हटले की हे पद जातीच्या आधारे निवडले जात नाही; फक्त हिंदू असणे हीच अट आहे.
आरएसएसच्या शताब्दी वर्षानिमित्त मुंबईत आयोजित कार्यक्रमात भाषण करताना मोहन भागवत यांनी हे विधान केले. या कार्यक्रमात अनेक प्रमुख व्यक्तींनीही भाग घेतला होता. या कार्यक्रमादरम्यान त्यांनी स्पष्ट केले की या पदासाठी पात्रता जातीने नव्हे तर हिंदू असण्याने ठरवली जाते.
यावेळी मोहन भागवत म्हणाले की, त्यांचे वय 75 वर्षे आहे, परंतु तरीही संघाने त्यांना काम करत राहण्यास सांगितले आहे. संघातील पद सोडण्याचा निर्णय संघटनेने घेतला आहे, कोणताही व्यक्ती स्वतः घेत नाही, असे त्यांनी स्पष्ट केले. ते म्हणाले की, संघ प्रमुखपदासाठी कोणतीही निवडणूक होत नाही. प्रदेश आणि प्रांताचे प्रमुख मिळून सरसंघचालकाची निवड करतात. साधारणपणे असे म्हटले जाते की 75 वर्षांनंतर पदाशिवाय काम करावे. मी संघाला माझे वय सांगितले, परंतु संघटनेने मला काम करत राहण्यास सांगितले आहे. ते पुढे म्हणाले की, जेव्हा जेव्हा संघ विचारेल तेव्हा मी पद सोडेन, परंतु कामावरून निवृत्ती कधीही होणार नाही.
मोहन भागवत म्हणाले की जीवनातील परिस्थिती अनुकूल आणि कठीण दोन्ही असू शकते, परंतु त्याबद्दल जास्त विचार करण्याऐवजी, उपाय शोधण्यावर लक्ष केंद्रित केले पाहिजे. ते म्हणाले की सत्य समोर येईपर्यंत गोंधळ कायम राहतो. हलक्या शब्दात भागवत म्हणाले की RSS त्यांच्या स्वयंसेवकांना रक्ताच्या शेवटच्या थेंबापर्यंत काम करायला लावते. ते असेही म्हणाले की संघाच्या इतिहासात कधीही सक्तीने निवृत्तीची घटना घडलेली नाही. RSS प्रमुखांनी स्पष्ट केले की RSS चे काम निवडणूक प्रचार किंवा स्व-प्रचार नाही. ते म्हणाले की आम्ही आमच्या कामाची जास्त जाहिरात करत नाही.
ते म्हणाले की इंग्रजी हे आरएसएसच्या कामकाजाचे माध्यम राहणार नाही, कारण ती भारतीय भाषा नाही. तथापि, त्यांनी असेही म्हटले की जिथे आवश्यक असेल तिथे इंग्रजीचा वापर केला जाईल. आम्हाला त्यावर कोणताही आक्षेप नाही. ते म्हणाले की लोकांनी इंग्रजी अशा पद्धतीने बोलावे की इंग्रजी भाषिकांनाही ते ऐकावेसे वाटेल, परंतु मातृभाषा विसरता कामा नये.