'शिवाजी कोण होता?' या पुस्तकावरून आमदार संजय गायकवाड संतापले; प्रकाशकाला शिवीगाळ, ऑडिओ क्लिप व्हायरल

संजय गायकवाड यांची शिवीगाळ करणारी ऑडिओ क्लिप व्हायरल: महाराष्ट्राच्या राजकारणात आपल्या रोखठोक आणि अनेकदा वादग्रस्त विधानांसाठी ओळखले जाणारे शिवसेना आमदार संजय गायकवाड पुन्हा एकदा चर्चेत आले आहेत. यावेळी दिवंगत कॉम्रेड गोविंद पानसरे यांनी लिहिलेल्या 'शिवाजी कोण होता?' या सुप्रसिद्ध पुस्तकावरून हा वाद निर्माण झाला आहे. पुस्तकाचे शीर्षक आणि त्यामध्ये छत्रपती शिवाजी महाराजांचे केलेले चित्रण यावर आक्षेप घेत, गायकवाड यांनी प्रकाशक प्रशांत अंबी यांना केवळ फोनवरून कडक शब्दांत झापलेच नाही, तर शिवीगाळ करत त्यांना धमक्याही दिल्या. या संभाषणाची एक ऑडिओ क्लिप सोशल मीडियावर वेगाने व्हायरल होत आहे.

आमदार संजय गायकवाड यांनी सार्वजनिकरित्या कबूल केले आहे की, व्हायरल झालेली ही ऑडिओ क्लिप आपलीच आहे. त्यांनी स्पष्ट केले की, त्यांना पुस्तकाचे शीर्षक आणि संपूर्ण मजकुरात विविध संदर्भांत महाराजांचा वारंवार केलेला उल्लेख—हे दोन्ही अपमानकारक वाटले. गायकवाड यांच्या म्हणण्यानुसार, एका कार्यक्रमात त्यांच्या कुटुंबाला हे पुस्तक भेट म्हणून मिळाले होते; ते वाचल्यानंतर त्यांनी प्रकाशकाशी संपर्क साधला.

"भावाप्रमाणे समजावून सांगण्याचा प्रयत्न केला, त्यानंतर शिवीगाळ केली"

आपल्या स्पष्टीकरणात संजय गायकवाड म्हणाले, "मी सुरुवातीला त्यांना (प्रकाशकाला) भावाप्रमाणे समजावून सांगण्याचा प्रयत्न केला. मी त्यांना विचारले, 'तुम्ही असे पुस्तक का प्रकाशित केले आहे, जे महाराजांना योग्य तो मान देत नाही आणि इतिहासाची मांडणी अशा अपारंपारिक पद्धतीने करते?' जेव्हा त्यांनी सबबी सांगायला सुरुवात केली आणि जातीचा मुद्दा उपस्थित केला, तेव्हा माझा संताप अनावर झाला. महाराष्ट्रात आमच्या आराध्य दैवताचा कोणताही अपमान आम्ही कोणत्याही परिस्थितीत खपवून घेणार नाही."

पुस्तकातील मजकुरावर आक्षेप

गायकवाड यांचा असा आरोप आहे की, पुस्तकाच्या जवळजवळ प्रत्येक पानावर शिवाजी महाराजांचे अस्तित्व आणि त्यांची ओळख (विशेषतः ते मराठा होते की क्षत्रिय, इत्यादी) याविषयी परस्परविरोधी युक्तिवाद मांडले गेले आहेत, ज्यामुळे संभ्रम निर्माण होत आहे. त्यांनी हा प्रश्न उपस्थित केला की: महाराष्ट्रातील महान ऐतिहासिक व्यक्तींचा वारंवार अपमान का केला जात आहे? आमदारांनी असाही दावा केला की, सोशल मीडियावर फिरणारी ही क्लिप विकृत करण्यात आली आहे; त्यांना नकारात्मक प्रकाशात चित्रित करण्याच्या उद्देशाने, त्यांचे काही तार्किक मुद्दे या क्लिपमधून वगळण्यात आले आहेत. 

इतिहास आणि अभिव्यक्तीवरून पेटलेला वाद

या घटनेनंतर, अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य आणि थोर व्यक्तींच्या ऐतिहासिक वारशाप्रती असलेली संवेदनशीलता यांमधील समतोलाबाबत पुन्हा एकदा एक वाद उफाळून आला आहे. गोविंद पानसरे यांचे हे पुस्तक गेली अनेक दशके विचारवंतांच्या वर्तुळात वाचले जात आहे; तथापि, संजय गायकवाड यांच्या आक्रमक भूमिकेमुळे या प्रकरणाला आता एक नवे राजकीय वळण मिळाले आहे. सद्यस्थितीत, प्रकाशकाने या संदर्भात कोणतीही अधिकृत तक्रार दाखल केल्याचे वृत्त नाही; तरीही, गायकवाड यांच्या या 'आक्रमक' कार्यपद्धतीवर समाजमाध्यमांवर संमिश्र प्रतिक्रिया उमटत आहेत.