Publish Date: Tue, 02 Sep 2025 (20:24 IST)
Updated Date: Tue, 02 Sep 2025 (20:27 IST)
सेमिकॉन इंडिया 2025 परिषदेत, इलेक्ट्रॉनिक्स आणि आयटी मंत्री अश्विनी वैष्णव यांनी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्यासमोर 'विक्रम 3201 सादर केले. भारताच्या सेमीकंडक्टर स्वावलंबनाच्या दिशेने हे एक ऐतिहासिक पाऊल असल्याचे वर्णन केले जात आहे. हा प्रोसेसर भारतीय अंतराळ संशोधन संघटना (इस्रो) आणि चंदीगडस्थित सेमीकंडक्टर प्रयोगशाळा (एससीएल) यांच्या सहकार्याने विकसित करण्यात आला आहे.
विक्रम 3201 हे खास का आहे?
हे 32-बिट मायक्रोप्रोसेसर आहे, जे विशेषतः अंतराळ मोहिमांच्या कठोर परिस्थितीत काम करण्यासाठी डिझाइन केलेले आहे. -55 अंश सेल्सिअस ते +125 अंश सेल्सिअस तापमान सहन करण्याची त्याची क्षमता त्याला अत्यंत मजबूत बनवते. त्याचे काम रॉकेट आणि प्रक्षेपण वाहनांमध्ये नेव्हिगेशन, नियंत्रण आणि मिशन व्यवस्थापन हाताळणे आहे. ते लष्करी दर्जाच्या मानकांनुसार डिझाइन केले गेले आहे जेणेकरून ते रेडिएशन आणि कंपन सारख्या कठीण परिस्थितीतही काम करत राहील.
यापूर्वी, इस्रो 2009 पासून 'विक्रम 1601 (16-बिट प्रोसेसर) वापरत होता. आता 'विक्रम 3201' केवळ 32-बिट आर्किटेक्चर आणत नाही तर 64-बिट फ्लोटिंग-पॉइंट ऑपरेशन्स, एडा प्रोग्रामिंग लँग्वेजसाठी समर्थन आणि चांगल्या संप्रेषणासाठी ऑन-चिप 1553B बस इंटरफेस सारखे अनेक प्रमुख अपग्रेड्स देखील समाविष्ट करते. हे एससीएलच्या चंदीगड युनिटमध्ये 180-नॅनोमीटर सीएमओएस तंत्रज्ञान वापरून तयार केले जाते, जे एरोस्पेस अनुप्रयोगांसाठी विश्वसनीय आहे.