अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी पुन्हा एकदा त्यांच्या विधानांनी जगाचे लक्ष वेधून घेतले आहे. यावेळी त्यांचे लक्ष्य भारत आहे. ट्रम्प यांनी जाहीर केले आहे की भारत अमेरिकेकडून 100 % पेक्षा जास्त कर आकारतो आणि आता अमेरिका देखील भारताविरुद्ध अशीच कारवाई करेल. म्हणजेच 2 एप्रिल 2025 पासून भारतावरही 100 % कर लादला जाईल. यासोबतच त्यांनी पाकिस्तानचे कौतुक केले आणि 'धन्यवाद' म्हटले. चला, हे संपूर्ण प्रकरण सविस्तरपणे समजून घेऊया.
ट्रम्पची घोषणा, भारतावर टॅरिफची मार- ट्रम्प यांनी अमेरिकन संसदेच्या संयुक्त अधिवेशनात आपल्या दीर्घ भाषणात हे सांगितले. हे भाषण 1 तास 44 मिनिटे चालले, जे त्यांच्या मागील कार्यकाळातील 1 तासाच्या भाषणापेक्षा खूपच जास्त होते. त्यांनी आपल्या भाषणाची सुरुवात अमेरिकी दौर परत आल्याची या घोषणेसह केली. ट्रम्प यांनी दावा केला की त्यांच्या नवीन कार्यकाळाच्या 43 दिवसांत त्यांनी ते साध्य केले जे अनेक सरकारे त्यांच्या 4 किंवा 8 वर्षांच्या कार्यकाळातही करू शकली नाहीत.
पण सर्वात धक्कादायक गोष्ट म्हणजे भारतावर टॅरिफची घोषणा. ट्रम्प म्हणतात की भारत अमेरिकन वस्तूंवर जास्त शुल्क लादतो, ज्यामुळे अमेरिकन अर्थव्यवस्थेला नुकसान होते. आता ते "टिट फॉर टॅट" धोरण स्वीकारणार आहेत. याचा अर्थ असा की अमेरिका भारतातून येणाऱ्या वस्तूंवर 100 % पर्यंत कर लादू शकते. या हालचालीमुळे दोन्ही देशांमधील व्यापारी संबंधांवर परिणाम होऊ शकतो.
पाकिस्तानला 'धन्यवाद' का म्हटले?- ट्रम्प यांनी आपल्या भाषणात पाकिस्तानचे कौतुकही केले. त्यांनी सांगितले की, 2021 मध्ये अफगाणिस्तानात झालेल्या दहशतवादी हल्ल्यात 13 अमेरिकन सैनिक मारले गेले. या हल्ल्यासाठी जबाबदार असलेल्या दहशतवाद्यांना पकडण्यात पाकिस्तान सरकारने अमेरिकेला मदत केली. ट्रम्प यांनी याला सकारात्मक पाऊल म्हटले आणि पाकिस्तानचे आभार मानले. हे विधान भारतासाठी आश्चर्यकारक असू शकते, कारण भारत आणि पाकिस्तानमधील तणाव कोणापासूनही लपलेला नाही.
पियुष गोयल यांचा अमेरिका दौरा आणि यावर भारताची प्रतिक्रिया- ट्रम्प यांच्या घोषणेनंतर भारत सरकारमध्ये खळबळ उडाली आहे. भारताचे वाणिज्य मंत्री पियुष गोयल यांनी त्यांच्या सर्व बैठका रद्द केल्या आणि ते अचानक अमेरिकेला रवाना झाले. सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, गोयल 8 मार्च 2025 पर्यंत अमेरिकेत राहतील आणि ट्रम्प प्रशासनाशी चर्चा करतील. अमेरिकेच्या या "परस्पर शुल्क" निर्णयाबद्दल स्पष्टता मिळवणे आणि भारतासाठी काही सवलती मिळवणे हे त्यांचे उद्दिष्ट आहे.
भारत औद्योगिक उत्पादनांवरील कर कमी करण्यास तयार आहे परंतु कृषी उत्पादनांवर कोणतीही सवलत देण्याच्या विरोधात आहे. सरकारचा असा विश्वास आहे की याचा भारतातील लाखो गरीब शेतकऱ्यांच्या उपजीविकेवर परिणाम होईल. हा मुद्दा दोन्ही देशांमधील चर्चेचा सर्वात मोठा केंद्रबिंदू असू शकतो.
त्याचा काय परिणाम होईल?- जर अमेरिकेने भारतावर 100% कर लादला तर त्याचा दोन्ही देशांमधील व्यापारावर परिणाम होईल. भारतातून अमेरिकेत ऑटोमोबाईल पार्ट्स, कापड आणि औषधे यासारख्या वस्तू निर्यात केल्या जातात. दुसरीकडे भारताला अमेरिकेकडून तांत्रिक उपकरणे आणि ऊर्जा उत्पादने मिळतात. या टॅरिफ युद्धामुळे वस्तूंच्या किमती वाढू शकतात आणि दोन्ही देशांच्या अर्थव्यवस्थांवर दबाव येऊ शकतो.
ट्रम्प यांचे हे विधान केवळ भारत- अमेरिका संबंधांसाठी आव्हान नाही तर जागतिक व्यापारात एक नवीन वादविवाद देखील सुरू करू शकते. दुसरीकडे पाकिस्तानच्या कौतुकामुळे हा विषय अधिक रंजक बनला आहे. आता सर्वांच्या नजरा पियुष गोयल यांच्या अमेरिका दौऱ्यावर आणि भारताच्या रणनीतीवर खिळल्या आहेत. भारत या टॅरिफ संकटावर मात करू शकेल का? येत्या काही दिवसांत हे स्पष्ट होईल.
