अलीकडील अभ्यासातून असे दिसून आले आहे की, उपवासामुळे रक्तदाब, वाईट एलडीएल कोलेस्ट्रॉल आणि इन्सुलिन प्रतिरोध (इन्सुलिन प्रतिरोध ही एक अशी स्थिती आहे ज्यामुळे रक्तातील साखरेची पातळी वाढू शकते) कमी होण्यास मदत होते. एका अभ्यासात असे आढळून आले आहे की, वजन कमी करण्यासाठी आणि वजन नियंत्रणासाठी एका दिवसाआड उपवास करणे हे दररोज कॅलरी कमी करण्याइतकेच प्रभावी आहे.
या अभ्यासात रुग्णांच्या माहितीचा वापर करून, नियमित उपवासाचा हृदय निकामी होणे आणि हृदयविकाराच्या झटक्यांवरील परिणाम तपासण्यात आला. विविध घटकांचा विचार केल्यानंतर, हृदयविकाराच्या झटक्यांच्या घटनांमध्ये कोणताही लक्षणीय फरक आढळला नाही; तथापि, जे नियमित उपवास करत होते, त्यांच्यामध्ये उपवास न करणाऱ्यांच्या तुलनेत हृदय निकामी होण्याचे प्रमाण ७१% कमी होते. अनेक लोकप्रिय आहार पद्धती लोकांना त्यांचे खाण्याचे तास ८ ते १२ तासांपर्यंत मर्यादित ठेवण्याचा आणि उर्वरित १२ ते १६ तास उपवास करण्याचा सल्ला देतात. डॉक्टरांचे म्हणणे आहे की दीर्घकाळ उपवास केल्याने, अगदी अनेक दशकांपर्यंत महिन्यातून एक दिवस जरी केला तरी, शरीरातील अशा फायदेशीर यंत्रणा सक्रिय होतात ज्या सामान्यतः सक्रिय नसतात. या यंत्रणा दररोज रात्रीच्या जेवणापासून सकाळच्या नाश्त्यापर्यंतच्या काही तासांमध्ये कार्यरत असतात... हे तास दीर्घ कालावधीत जमा होतात आणि शरीराला फायदे देतात.
उपवासामुळे पोटाला अधिक फायदे मिळतात
सतत खाल्ल्याने पचनसंस्थेला विश्रांती मिळत नाही. उपवासादरम्यान, पचनसंस्थेला विश्रांती मिळते, ज्यामुळे आतड्यांच्या अस्तराला बरे होण्यासाठी आणि सूज कमी करण्यासाठी वेळ मिळतो. उपवासामुळे आतड्यातील चांगल्या जीवाणूंच्या वाढीस चालना मिळते आणि वाईट जीवाणू कमी होतात, ज्यामुळे पचनक्रिया सुधारते आणि आतड्यांचे एकूण आरोग्य चांगले राहते. उपवासामुळे ऑटोफॅगी, म्हणजेच शरीराची नैसर्गिक शुद्धीकरण प्रक्रिया, सुरू होते. ही प्रक्रिया आतड्यातील जुन्या आणि खराब झालेल्या पेशी काढून टाकते आणि नवीन, निरोगी पेशींच्या वाढीस प्रोत्साहन देते. १६/८ पद्धतीसारखे अधूनमधून उपवास करणे, वजन कमी करण्यासाठी आणि पोटावरील चरबी कमी करण्यासाठी उपयुक्त ठरते.
२४ तास उपवास करण्याची योग्य पद्धत
तुम्ही २४ तासांचा उपवास कधीही करू शकता, मात्र त्यासाठी उपवासाच्या दिवसाची पूर्वतयारी करणे आवश्यक आहे. उपवास सुरू करण्यापूर्वी आरोग्यदायी आणि संतुलित आहार घेणे महत्त्वाचे आहे, कारण यामुळे तुमच्या शरीराला २४ तासांचा कालावधी सहन करण्यास मदत होईल. तज्ञ अधूनमधून उपवास सुरू करण्यापूर्वी काही विशिष्ट पदार्थ खाण्याची शिफारस करतात, जसे की:
-प्रथिनयुक्त पदार्थ: नट बटर आणि कडधान्ये
-कमी चरबीयुक्त दुग्धजन्य पदार्थ
-फळे आणि हिरव्या भाज्या
-उच्च फायबरयुक्त पदार्थ
-उपवासादरम्यान भरपूर पाणी आणि इतर कॅलरी-मुक्त पेये प्या.
-पुन्हा खाण्याची वेळ झाल्यावर, अति खाऊ नका आणि उपवास संपल्यानंतर पौष्टिक आहार घ्या.
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे. या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
