का अर्पण केला जातो शिळा नैवेद्य? जाणून घ्या शीतला सप्तमीचे शास्त्र आणि विशेष पदार्थ

शीतला सप्तमीला काही ठिकाणी 'बासोदा' म्हणूनही ओळखले जाते, देवी शीतलाला थंड आणि शिळा नैवेद्य अर्पण करण्याची परंपरा आहे. धार्मिक श्रद्धेनुसार या दिवशी चुली पेटत नाहीत, म्हणून आदल्या दिवशी षष्ठीच्या रात्री नैवेद्य तयार केला जातो.

शीतला सप्तमीसाठी मुख्य पारंपारिक नैवेद्य

गोड भात (ओलिया): हा या सणाचा सर्वात महत्वाचा नैवेद्य आहे. तो तांदूळ, दही आणि साखर मिसळून बनवला जातो. त्याला 'मीठा ओलिया' असेही म्हणतात.

खारट ओलिया: उकडलेल्या थंड भातामध्ये दही, मीठ, भाजलेले जिरे आणि मोहरी मिसळून बनवले जाते.

रबडी: बाजरीचे पीठ ताकात शिजवले जाते आणि आदल्या दिवशी बाजूला ठेवले जाते. थंड रबडी देवीला खूप प्रिय आहे.

गुलगुले: गव्हाचे पीठ आणि गुळाच्या मिश्रणापासून बनवलेले गोड पक्वान्न.

गोड पुरी: गूळ किंवा साखरेच्या पाकात पीठ मळून बनवलेले पुरी.

इतर विशेष नैवेद्य

• दही थंडपणाचे प्रतीक आहे आणि ते देवीला सर्वात प्रिय आहे.
• भिजवलेले बाजरी/मूगाचे कोंब किंवा भिजवलेले धान्य आरोग्यासाठी अर्पण केले जाते.
• पंचकुटा सब्जी: विशेषतः राजस्थानमध्ये केरी, कुमटा, सांगरी इत्यादींपासून बनवलेला कोरडा भाजीचा पदार्थ.
• थंड खीर: दूध आणि तांदूळापासून बनवलेला एक खीर जो रात्रभर थंड होऊ दिला जातो.
• कडुलिंबाची पाने: देवीच्या हातात कडुलिंबाची डहाळी असते, त्यामुळे बरेच लोक ते नैवेद्यात देखील समाविष्ट करतात.

महत्त्वाचे नियम

• शिळे अन्न: केवळ पूर्णपणे थंड झालेले अन्नच देवीला अर्पण केले जाते.
• मातीचे भांडे: शक्य असल्यास, दही आणि रबरी मातीच्या कुल्हार किंवा भांड्यात ठेवा.
• गोड पाणी: नैवेद्यासोबत थंड पाण्याचा एक भांडे देखील ठेवला जातो.

Edited By- Dhanashri Naik