प्रख्यात कवी आणि पद्मश्री पुरस्कार विजेते बशीर बद्र यांचे वयाच्या ९१ व्या वर्षी निधन

उर्दू कवितेच्या विश्वातून अत्यंत दुःखद बातमी समोर आली आहे. प्रख्यात कवी बशीर बद्र यांचे वयाच्या ९१ व्या वर्षी निधन झाले आहे. त्यांच्या निधनामुळे साहित्य आणि गझल विश्वात शोककळा पसरली आहे. बशीर बद्र हे आधुनिक उर्दू गझलचे सर्वात प्रभावशाली आणि लोकप्रिय कवी मानले जात असत; त्यांची कविता थेट सर्वसामान्य लोकांच्या हृदयापर्यंत पोहोचत असे.

बशीर बद्र बऱ्याच काळापासून 'डिमेंशिया'शी लढा देत होते. त्यांच्या कुटुंबीयांच्या माहितीनुसार, गेल्या काही काळापासून त्यांची प्रकृती सातत्याने खालावत होती आणि त्यांना लोकांना ओळखण्यात अडचणी येत होत्या.

आपल्या साध्या शब्दकळेतून, गहन भावनांतून आणि प्रेमाने ओतप्रोत भरलेल्या गझलांच्या माध्यमातून त्यांनी लक्षावधी लोकांच्या हृदयात एक विशेष स्थान निर्माण केले. साहित्य क्षेत्रातील त्यांच्या योगदानाची दखल घेऊन, भारत सरकारने त्यांना 'पद्मश्री' पुरस्काराने सन्मानित केले होते. त्यांच्या निधनाची बातमी समजताच, त्यांचे चाहते आणि साहित्य क्षेत्रातील मान्यवरांनी सोशल मीडियावर त्यांना श्रद्धांजली अर्पण केली.

अयोध्या येथे जन्म; AMU मधून पीएचडी संपादन

बशीर बद्र यांचा जन्म १५ फेब्रुवारी १९३५ रोजी उत्तर प्रदेशातील अयोध्या येथे झाला होता. त्यांनी आपले उच्च शिक्षण अलीगढ मुस्लिम विद्यापीठातून (AMU) पूर्ण केले, जिथे त्यांनी आपली पीएचडी देखील संपादन केली. पुढे त्यांनी AMU मध्येच उर्दूचे प्राध्यापक म्हणूनही सेवा बजावली. बद्र साहेब हे अशा गझला रचण्यासाठी ओळखले जात, ज्यामध्ये उर्दूची नजाकत आणि दैनंदिन संभाषणातील भाषेचा गोडवा यांचा सुरेख संगम साधलेला असे. त्यांनी गझल कवितेच्या विश्वात अनेक नवीन आणि नैसर्गिक शब्दांचा समावेश केला.

साध्या भाषेत मनातील भावना व्यक्त करणारे कवी

बशीर बद्र यांच्या कवितेची सर्वात मोठी ताकद तिची साधेपणा ही मानली जाते. त्यांनी आपल्या गझलांमध्ये अशा शब्दांचा वापर केला, ज्यांना पारंपारिक उर्दू कवितेत यापूर्वी फारसे महत्त्व दिले जात नसे. त्यांनी लिहिलेली अनेक पुस्तके आजही उर्दू साहित्यातील अनमोल ठेवा म्हणून मानली जातात. यामध्ये इम्कान, आहटें, कुलियात-ए-बशीर बद्र आणि उजाले अपनी यादों के यांसारख्या गाजलेल्या साहित्यकृतींचा समावेश आहे. 

मेरठ दंगलीदरम्यान बशीर बद्र यांचे घर जाळण्यात आले

प्रेम आणि माणुसकीचा संदेश देणाऱ्या बशीर बद्र यांना, १९८७ मध्ये मेरठमध्ये उसळलेल्या जातीय दंगलीदरम्यान अत्यंत तीव्र वेदना सहन कराव्या लागल्या. दंगलखोरांनी त्यांच्या घराला आग लावली, ज्यामुळे त्यांची अनेक अप्रकाशित साहित्यकृती, गझला आणि ऐतिहासिक दस्तऐवज कायमस्वरूपी नष्ट झाले. या अत्यंत क्लेशदायक घटनेनंतर, त्यांनी मेरठ सोडले आणि भोपाळमध्ये कायमस्वरूपी वास्तव्य केले. ही शोकांतिका त्यांच्या आयुष्यातील सर्वात कठीण टप्प्यांपैकी एक मानली जाते.