नवरात्री उत्सवात नवदुर्गेच्या पूजेत नवदुर्गेच्या प्रत्येक रूपाला विशिष्ट प्रसाद अर्पण करणे. प्रत्येक अवतार देवीच्या विशिष्ट वैशिष्ट्याचे प्रतिनिधित्व करत असल्याने, नवदुर्गाच्या वेगवेगळ्या रूपांना त्यांचा आशीर्वाद मिळविण्यासाठी वेगवेगळे भोग अर्पण केले जातात. नवदुर्गाला अर्पण करायच्या प्रसादाची यादी या प्रकारे आहे -
दिवस १ - शुद्ध तूप
नवरात्रीचा पहिला दिवस देवी शैलपुत्रीला समर्पित आहे. देवी सती म्हणून आत्मदहन केल्यानंतर, देवी पार्वतीने भगवान हिमालयाची कन्या म्हणून जन्म घेतला. संस्कृतमध्ये शैल म्हणजे पर्वत आणि म्हणूनच देवीला पर्वताची कन्या शैलपुत्री असे म्हणतात. ब्रह्मा, विष्णू आणि महेश यांच्या शक्तीचे मूर्त स्वरूप असलेल्या माँ शैलपुत्रीचा आशीर्वाद घेण्यासाठी देसी तूपाचा प्रसाद अर्पण करा.
दिवस २ - साखर
नवरात्रीचा दुसरा दिवस देवी ब्रह्मचारिणीला समर्पित आहे. या रूपात, देवी पार्वती एक महान सती होती आणि तिचे अविवाहित रूप देवी ब्रह्मचारिणी म्हणून पूजले जाते. ती तपस्येचे मूर्त स्वरूप आहे. तिच्या गुणांना मूर्त रूप देण्यासाठी देवीला साखरेचा प्रसाद अर्पण करा.
दिवस ३ - खीर
नवरात्रीचा तिसरा दिवस चंद्रघंटा देवीला समर्पित आहे. देवी चंद्रघंटा ही देवी पार्वतीचे विवाहित रूप आहे. भगवान शिवाशी लग्न केल्यानंतर, देवी पार्वतीने तिच्या कपाळावर अर्धचंद्र सजवण्यास सुरुवात केली आणि त्यामुळे तिला देवी चंद्रघंटा म्हणून ओळखले जाऊ लागले. देवी चंद्रघंटा यांना खीरचा प्रसाद अर्पण करा ज्याने देवी आपल्या भक्तांना धैर्यासारख्या गुणांनी सुभोषित करते आणि त्यांना वाईटापासून वाचवते.
दिवस ४ - मालपुआ
नवरात्रीच्या चौथ्या दिवशी देवी कुष्मांडा यांची पूजा केली जाते. कुष्मांडा ही सूर्याच्या आत राहण्याची शक्ती आणि क्षमता असलेली देवी आहे. देवीच्या शरीराचे तेज आणि आभा सूर्यासारखेच तेजस्वी आहे. देवी कुष्मांडा यांना मालपुआचा प्रसाद अर्पण करा ज्याने देवी भक्तांच्या जीवनातील अंधार दूर करते आणि त्यांना संपत्ती आणि आरोग्य देते.
दिवस ५ - केळी
नवरात्रीच्या पाचव्या दिवशी स्कंदमातेची पूजा केली जाते. जेव्हा देवी स्कंद (ज्याला भगवान कार्तिकेय असेही म्हणतात) यांची आई झाली, तेव्हा माता पार्वतीला देवी स्कंदमाता या नावाने ओळखले जात असे. नवरात्रीच्या वेळी देवी स्कंदमातेला केळीचा प्रसाद अर्पण करा, देवी भक्तांना समृद्धी आणि शक्ती देते.
दिवस ६ - मध
नवरात्रीच्या सहाव्या दिवशी कात्यायनीची पूजा केली जाते. महिषासुर राक्षसाचा नाश करण्यासाठी, देवी पार्वतीने देवी कात्यायनीचे रूप धारण केले. ते देवी पार्वतीचे सर्वात हिंसक रूप होते. रागाला सकारात्मक दिशेने कसे वळवायचे आणि क्रूरतेचा उत्पादकपणे वापर कसा करायचा हे शिकण्यासाठी नवरात्रीच्या वेळी देवी कात्यायनीला मधाचा प्रसाद अर्पण करा.
दिवस ७ - गूळ
नवरात्रीच्या सातव्या दिवशी देवी कालरात्रीची पूजा केली जाते. जेव्हा देवी पार्वतीने शुंभ आणि निशुंभ नावाच्या राक्षसांना मारण्यासाठी बाह्य सोनेरी त्वचा काढून टाकली, तेव्हा तिला देवी कालरात्री म्हणून ओळखले जात असे आणि ती देवी पार्वतीचे सर्वात भयंकर आणि क्रूर रूप आहे. नवरात्रीच्या वेळी देवी कालरात्रीला गुळाचा प्रसाद अर्पण करा जेणेकरून देवीच्या शरीरातून बाहेर पडणारी शक्तिशाली ऊर्जा ग्रहण केली जाईल.
दिवस ८ - नारळ
नवरात्रीच्या आठव्या दिवशी महागौरीची पूजा केली जाते. हिंदू पौराणिक कथेनुसार, सोळा वर्षांच्या वयात देवी शैलपुत्री अत्यंत सुंदर आणि गोरी वर्णाची होती. तिच्या अत्यंत गोरी वर्णामुळे तिला देवी महागौरी म्हणून ओळखले जात असे. पापांपासून मुक्त होण्यासाठी आणि सांसारिक लाभाच्या रूपात तिचे आशीर्वाद मिळविण्यासाठी देवी महागौरीला नारळाचा प्रसाद अर्पण करा.
दिवस ९ - तीळ
नवरात्रीच्या नवव्या दिवशी सिद्धिदात्रीची पूजा केली जाते. विश्वाच्या सुरुवातीला, भगवान रुद्रने सृष्टीसाठी आदि-पराशक्तीची पूजा केली. असे मानले जाते की देवी आदि-पराशक्तीचे कोणतेही रूप नव्हते. शक्तीची सर्वोच्च देवी, आदि-पराशक्ती, भगवान शिवाच्या डाव्या अर्ध्या भागातून सिद्धिदात्रीच्या रूपात प्रकट झाली. नवरात्रीत सर्व प्रकारच्या सिद्धी प्राप्त करण्यासाठी देवी सिद्धिदात्रीला तिळाचा प्रसाद अर्पण करा.
अस्वीकारण: हा लेख धार्मिक आणि सामाजिक मान्यतेवर आधारित आहे. वेबदुनिया याची पुष्टी करत नाही.
