Easter 2026 ईस्टर म्हणजे काय? इतिहास आणि महत्त्व जाणून घ्या

ईस्टर (Easter) हा ख्रिश्चन धर्मातील सर्वात महत्त्वाचा आणि आनंदाचा सण आहे. हा सण प्रभू येशू ख्रिस्त यांच्या पुनरुत्थानाचे (Resurrection) प्रतीक मानला जातो. हा सण येशू ख्रिस्ताच्या मृत्यूनंतर तीन दिवसांनी झालेल्या पुनरुत्थानच्या स्मरणार्थ साजरा केला जातो.

१. ईस्टर म्हणजे काय?

ख्रिश्चन मान्यतेनुसार, प्रभू येशू यांना क्रूसावर चढवण्यात आले होते (ज्याला 'गुड फ्रायडे' म्हणतात). मात्र, त्याच्या तीन दिवसांनंतर, म्हणजे रविवारी, येशू पुन्हा जिवंत झाले. या ऐतिहासिक आणि चमत्कारिक घटनेलाच 'ईस्टर' म्हणून साजरे केले जाते. हा सण दरवर्षी एकाच तारखेला येत नाही. ईस्टर हा ख्रिस्ती विश्वासाचा पाया मानला जातो. कारण येशूच्या पुनरुत्थानामुळे मृत्यूवर विजय मिळाला, पापांची क्षमा झाली आणि विश्वास ठेवणाऱ्यांना अमर जीवन (eternal life) ची आशा निर्माण झाली. येशूने मृत्यूवर मात केली, त्यामुळे ख्रिश्चनांसाठी हा आनंद, विजय आणि आशेचा सण आहे.

२. ईस्टरचा इतिहास

ईस्टरचा इतिहास बायबलमधील 'न्यू टेस्टॅमेंट'मध्ये आढळतो.

गुड फ्रायडे: येशू ख्रिस्तांनी मानवजातीच्या पापांसाठी स्वतःचे बलिदान दिले आणि त्यांना क्रूसावर खिळण्यात आले.

पवित्र शनिवार: येशूंचे पार्थिव एका गुहेत (थडग्यात) ठेवण्यात आले होते.

ईस्टर संडे: रविवारी पहाटे जेव्हा अनुयायी तिथे गेले, तेव्हा त्यांना ती गुहा रिकामी दिसली. देवदूताने त्यांना संदेश दिला की येशू जिवंत झाले आहेत. याच विजयाचा आनंद म्हणून ईस्टर साजरा होऊ लागला.

३. ईस्टरचे महत्त्व

मृत्यूवर विजय: ईस्टर हा सण मृत्यूवर जीवनाचा आणि पापावर पुण्याचा विजय दर्शवतो.

नवे जीवन आणि आशा: हा सण मानवाला नवी आशा देतो की, संकट कितीही मोठे असले तरी सत्याचा आणि जीवनाचा नेहमी विजय होतो.

वसंत ऋतूचे आगमन: पाश्चात्य देशांमध्ये ईस्टर हा सण वसंत ऋतूच्या (Spring) सुरुवातीला येतो, जो निसर्गाच्या पुनरुज्जीवनाचे प्रतीक मानला जातो.

४. ईस्टरच्या काही खास परंपरा

ईस्टर अंडी (Easter Eggs) अंडी हे नवीन जीवनाचे प्रतीक आहेत. ज्याप्रमाणे अंड्यातून नवीन जीव बाहेर येतो, तसे येशू थडग्यातून बाहेर आले.

ईस्टर बनी (Easter Bunny) ससा हा सुबत्ता आणि जननक्षमतेचे प्रतीक मानला जातो.

मेणबत्त्या लावणे - येशू हे जगाचा 'प्रकाश' आहेत हे दर्शवण्यासाठी चर्चमध्ये मेणबत्त्या लावल्या जातात.

विशेष प्रार्थना- रविवारी पहाटे चर्चमध्ये विशेष प्रार्थना सभा आयोजित केल्या जातात.

इतिहास

प्रारंभ: प्रारंभिक ख्रिश्चन (पहिल्या शतकात) येशूच्या पुनरुत्थानाचे स्मरण करत होते. दुसऱ्या शतकापासून याचे औपचारिक साजरे होण्याचे पुरावे मिळतात.

तारीख निश्चिती: ईस्टरची तारीख दरवर्षी बदलते. इ.स. ३२५ मध्ये निसिया परिषद (Council of Nicaea) ने निर्णय घेतला की ईस्टर हा वसंत ऋतूच्या विषुव (vernal equinox) नंतर येणाऱ्या पहिल्या पूर्ण चंद्राच्या (full moon) नंतरचा पहिला रविवार असेल. यामुळे ईस्टर २२ मार्च ते २५ एप्रिल दरम्यान येतो.

पवित्र आठवडा (Holy Week): ईस्टरपूर्वीचा आठवडा खास असतो. यात पाम संडे (Jesus जेरुसलेममध्ये आले), मौंडी गुरुवार (Last Supper), गुड फ्रायडे (क्रूस), होली सॅटर्डे आणि नंतर ईस्टर संडे येतो.

लेन्ट (Lent): ईस्टरपूर्वी ४० दिवसांचा उपवास, प्रार्थना आणि पश्चात्तापाचा काळ.

ईस्टर फक्त सण नाही, तर आशा, क्षमा आणि विजय चा संदेश आहे. येशूने दिलेल्या बलिदानामुळे जीवन नवीन अर्थ घेते. ख्रिश्चनांसाठी हा सर्वांत आनंदाचा दिवस आहे, तर इतरांसाठीही तो वसंत ऋतू, नवजीवन आणि कुटुंबीय एकत्र येण्याचा उत्सव बनला आहे.