Publish Date: Sat, 01 Nov 2025 (06:45 IST)
Updated Date: Sat, 01 Nov 2025 (08:17 IST)
देवउठनी एकादशी, ज्याला देवोत्थान एकादशी किंवा प्रबोधिनी एकादशी असेही म्हणतात, हिंदू धर्मात खूप विशेष मानली जाते कारण या दिवशी विश्वाचे रक्षक भगवान विष्णू त्यांच्या चार महिन्यांच्या योगिक निद्रामधून जागे होतात. देवउठनी एकादशीला भगवान विष्णूच्या जागरणाने, गेल्या चार महिन्यांपासून थांबवलेले सर्व शुभ आणि शुभ समारंभ, जसे की विवाह, मुंडन विधी आणि गृहप्रवेश विधी पुन्हा सुरू होतात. या दिवशी संध्याकाळी तुळशी विवाह देखील केला जातो. या वर्षी, शनिवार, १ नोव्हेंबर रोजी प्रबोधिनी एकादशी साजरी केली जाईल.
देवउठनी एकादशीला भगवान विष्णूंना जागृत करताना मंत्रांचे पठण करणे आणि त्यांची पूजा करणे खूप शुभ आणि लाभदायक मानले जाते. एकादशीला कोणते मंत्र जपावेत आणि त्याचे काय फायदे आहेत ते जाणून घेऊया.
देवउठनी एकादशीचे मंत्र
देवउठनी एकादशीच्या दिवशी भगवान विष्णूंना योग निद्रातून जागे करण्यासाठी आणि त्यांचे आशीर्वाद मिळविण्यासाठी अनेक मंत्र जपले जातात. त्यापैकी ७ प्रमुख मंत्र आणि त्यांचे फायदे खालीलप्रमाणे आहेत:
भगवान विष्णूंना जागृत करण्याचा मुख्य मंत्र
'उत्तिष्ठ गोविन्द त्यज निद्रां जगत्पतये। त्वयि सुप्ते जगन्नाथ जगत् सुप्तं भवेदिदम्॥ उत्थिते चेष्टते सर्वमुत्तिष्ठोत्तिष्ठ माधव।' भगवान विष्णूंना त्यांच्या चार महिन्यांच्या झोपेतून जागे करण्यासाठी हा मंत्र सर्वात महत्वाचा मंत्र आहे. या मंत्राचा जप केल्याने देव लवकर प्रसन्न होतात आणि सृष्टीचे कार्य पुन्हा सुरू करतात. हे बोलल्याने तुमच्या जीवनातील सर्व प्रलंबित शुभ आणि शुभ कार्ये कोणत्याही व्यत्ययाशिवाय सुरू होतात आणि तुमच्या जीवनात नवीन ऊर्जा येते.
भगवान विष्णूचा महामंत्र
'ॐ नमो भगवते वासुदेवाय।' याला द्वादशक्षर मंत्र असेही म्हणतात. एकादशीच्या दिवशी या मंत्राचा जप केल्याने सर्व त्रास आणि पापांपासून मुक्तता मिळते. हा मंत्र तुम्हाला थेट भगवान विष्णूशी जोडतो आणि जीवनात आनंद, शांती आणि समृद्धी आणतो. या मंत्राचा सतत जप केल्याने मन शांत होते आणि सकारात्मक ऊर्जा वाढते.
भगवान विष्णूचा स्तुती मंत्र
'शान्ताकारम् भुजगशयनम् पद्मनाभम् सुरेशम्। विश्वाधारम् गगनसदृशम् मेघवर्णम् शुभाङ्गम्। लक्ष्मीकान्तम् कमलनयनम् योगिभिर्ध्यानगम्यम्। वन्दे विष्णुम् भवभयहरम् सर्वलोकैकनाथम्॥' हा मंत्र भगवान विष्णूच्या स्वरूपाचे वर्णन करतो. या मंत्राचा जप केल्याने भगवान विष्णूचे ध्यान होते जे जगातील सर्व भय आणि त्रास दूर करतात असे मानले जाते. या प्रार्थनेचा जप केल्याने मनाची शांती आणि जीवनात योग्य दिशा मिळते.
भगवान विष्णूचा हरि नाम जप मंत्र
'हरे कृष्ण हरे कृष्ण, कृष्ण कृष्ण हरे हरे। हरे राम हरे राम, राम राम हरे हरे।' "हरि" म्हणजे "पापांचा नाश करणारा." या महामंत्राचा जप केल्याने सर्व संचित पापांचा नाश होतो. देवउठनी एकादशीला दिवसभर या नावाचा जप केल्याने परमेश्वराचे अनंत आशीर्वाद मिळतात आणि तो मोक्षप्राप्तीकडे जातो.
