२७ मे २०२५ रोजी वैशाख अमावस्येला शनि जयंती साजरी केली जाईल. या दिवशी शनिदेवाची विशेष पूजा करण्याची परंपरा आहे. शनिदेवाला प्रसन्न करण्यासाठी अनेक मंत्र आणि स्तोत्रे पठण केली जातात. हिंदू ज्योतिषशास्त्रातील नऊ प्रमुख ग्रहांपैकी शनि हा एक आहे. शनि इतर ग्रहांपेक्षा हळू चालतो, म्हणूनच त्याला शनि असेही म्हणतात. पौराणिक कथेनुसार, शनीच्या जन्माबद्दल बरेच काही सांगितले गेले आहे आणि ज्योतिषशास्त्रात शनीच्या प्रभावाचे स्पष्ट संकेत आहेत. शनि ग्रह हा वायु तत्वाचा आणि पश्चिम दिशेचा स्वामी आहे. शास्त्रांनुसार, शनिदेव शनि जयंतीला पूजा आणि विधी करून विशेष फळे प्रदान करतात.
शनी जन्म कथा | Shani Janma Katha
शनीच्या जन्माबाबत एक अतिशय लोकप्रिय आख्यायिका आहे ज्यानुसार शनि हे सूर्यदेव आणि त्यांची पत्नी छाया यांचे पुत्र आहे. सूर्यदेव यांचे लग्न संज्ञा यांच्याशी झाले आणि काही काळानंतर त्यांना मनु, यम आणि यमुना हे तीन मुले झाली. अशाप्रकारे, सांग्या काही काळ सूर्यासोबत राहिला, परंतु संज्ञा यांना सूर्याचे तेज जास्त काळ सहन झाले नाही; त्यांना सूर्याचे तेज सहन करणे अधिकाधिक कठीण होत चालले होते. या कारणास्तव, संज्ञा पती सूर्याच्या सेवेत त्यांची सावली सोडून तिथून निघून गेल्या. काही काळानंतर, छायाच्या पोटी शनिदेवाचा जन्म झाला.
शनी जयंती पूजा | Shani Jayanti Puja
शनि जयंतीच्या दिवशी, विधीनुसार शनिदेवाची पूजा आणि उपवास केला जातो. शनि जयंतीच्या दिवशी केलेले दान आणि पूजा शनीच्या सर्व समस्यांपासून मुक्त होण्यास मदत करते. शनिदेवाची पूजा करण्यासाठी, भक्ताने शनि जयंतीच्या दिवशी पहाटे स्नान करावे, नऊ ग्रहांना अभिवादन करावे, शनिदेवाची लोखंडी मूर्ती स्थापित करावी आणि तिला मोहरी किंवा तिळाच्या तेलाने स्नान करावे आणि षोडशोपचार पूजा करावी आणि शनि मंत्राचा जप करावा - ॐ शनिश्चराय नम:।।
यानंतर, शनिदेवाशी संबंधित वस्तूंचे दान करा, ज्यामध्ये पूजा साहित्याचा समावेश आहे. या पूजेनंतर, दिवसभर अन्न न घेता मंत्राचा जप करा. शनिदेवाचा आशीर्वाद आणि शांती मिळविण्यासाठी तीळ, उडीद, काळी मिरी, शेंगदाण्याचे तेल, लोणचे, लवंग, तमालपत्र आणि काळे मीठ वापरावे. शनिदेवाला प्रसन्न करण्यासाठी हनुमानाची पूजा करावी. शनिदेवाला दान करता येणाऱ्या वस्तूंमध्ये काळे कपडे, काळी बेरी, काळी उडद, काळे बूट, तीळ, लोखंड, तेल इत्यादींचा समावेश आहे.
शनी जयंती महत्व | Significance of Shani Jyanti
या दिवशी प्रमुख शनि मंदिरांमध्ये भाविकांची गर्दी जमते. भारतातील प्रमुख शनि मंदिरांमध्ये, भक्त शनिदेवाशी संबंधित पूजा करतात आणि शनीच्या दुःखांपासून मुक्ती मिळावी म्हणून प्रार्थना करतात. शनिदेव काळ्या किंवा गडद रंगाचे आहेत असे म्हटले जाते, म्हणून त्यांना काळा रंग जास्त आवडतो. शनिदेव काळ्या वस्त्रांनी सजवलेले असतात. धार्मिक मान्यतेनुसार, शनिदेवाचा जन्म ज्येष्ठ महिन्याच्या अमावस्येला झाला होता. जन्मापासूनच शनिदेवाचे रंग काळे, उंच, मोठे डोळे आणि लांब केस होते. तो न्यायाचा देव आहे, एक योगी आहे, तपश्चर्येत मग्न आहे आणि नेहमी इतरांना मदत करतो. शनीला न्यायाची देवता म्हटले जाते. ते प्राण्यांच्या सर्व कर्मांचे फळ देते.
