तेनालीराम कहाणी : मौल्यवान फुलदाणी

विजयनगरमध्ये एकदा एका उत्सवासाचे आयोजन थाटामाटात करण्यात आला होते. तसेच इतर राज्यांचे राजेही महाराजांसाठी मौल्यवान भेटवस्तू घेऊन सहभागी झाले होते. महाराजांना अनेक भेटवस्तू मिळाल्या. तसेच सर्व भेटवस्तूंपैकी महाराजांना रत्नांनी जडलेल्या चार रंगीबेरंगी फुलदाण्या सर्वात जास्त आवडल्या.   

आता राजाने त्या फुलदाण्या आपल्या खास खोलीत ठेवल्या आणि त्यांच्या रक्षणासाठी एक नोकरही ठेवला. सेवक रमैया त्या फुलदाण्यांचे अतिशय काळजीपूर्वक रक्षण करायचे कारण त्याला हे काम सोपवण्यापूर्वीच सांगितले होते की त्या फुलदाण्यांचे काही नुकसान झाले तर त्याला आपला जीव गमवावा लागेल.

आता त्या फुलदाण्या स्वच्छ करत असताना अचानक सेवक रमैय्याच्या हातातून एक फुलदाणी निसटून जमिनीवर पडली आणि फुटली.  महाराजांना हे कळताच त्यांनी रमैय्याला चार दिवसांनी फाशी देण्याचा आदेश दिला. महाराजांचा हा आदेश ऐकून तेनालीराम महाराजांकडे आला आणि म्हणाला, “महाराज, फुलदाणी तुटली म्हणून तुमच्या एवढ्या जुन्या सेवकाला फाशीची शिक्षा कशी देऊ शकता? हा अन्याय आहे.”

महाराजांना खूप खूप राग आला, त्यामुळे तेनालीरामच्या बोलण्यावर विचार करणे त्याने आवश्यक मानले नाही. आता तेनालीराम रमैय्याकडे गेले आणि त्याला म्हणाले की, "आता तू काळजी करू नकोस, मी जे काही सांगतो ते नीट ऐक आणि स्वतःला फाशी देण्याआधी तेच कर." मी तुला खात्री देतो की तुला काहीही होणार नाही.” रमैय्याने तेनालीरामचे म्हणणे ऐकले आणि म्हणाल की, "मीही तेच करेन." फाशीचा दिवस आला. फाशीच्या वेळी महाराजही तिथे उपस्थित होते. फाशी देण्यापूर्वी रमैया यांना त्यांची शेवटची इच्छा विचारण्यात आली. तेव्हा रमाय्या म्हणाला की, "मला पुन्हा एकदा उरलेल्या तीन फुलदाण्या बघायच्या आहे ज्यांच्यामुळे मला फाशी दिली जात आहे." रामैयाच्या शेवटच्या इच्छेनुसार महाराजांनी त्या तीन फुलदाण्या आणण्याची आज्ञा केली.

आता फुलदाण्या रमैय्यासमोर येताच तेनालीरामने सांगितल्याप्रमाणे तीनही फुलदाण्या जमिनीवर टाकून तोडल्या. रमैय्याने फुलदाणी फोडताच महाराजांना भयंकर राग आला आणि ते ओरडले, "तू हे काय केले,   रमैय्या म्हणाला की, महाराज, आज जर फुलदाणी तुटली तर मला फाशी दिली जाईल. त्याचप्रमाणे जेव्हा हे तिघेही मोडतात तेव्हा आणखी तीन जणांना फाशीची शिक्षा दिली जाईल. मी तीन लोकांचे प्राण वाचवले आहे, कारण मानवी जीवनापेक्षा मौल्यवान काहीही असू शकत नाही.

रामैयाचे म्हणणे ऐकून महाराजांचा राग शांत झाला आणि त्यांनी रमैयाला दिली जाणारी फाशी रद्द केली. मग त्यांनी रमैय्याला विचारले, "तू हे सर्व कोणाच्या सांगण्यावरून केले?" रमैयाने सर्व काही खरे सांगितले. तेव्हा महाराजांनी तेनालीरामला बोलावून घेतले आणि म्हणाले की, “आज तुझ्यामुळे एका निरपराध माणसाचा जीव वाचवला. महाराजांनी तेनालीरामला खूप धन्यवाद दिले.”

तात्पर्य : क्रोधात घेतलेले निर्णय केव्हाही घातक असतात. 

Edited By- Dhanashri Naik