CBSE बोर्डचा नवा नियम : आता इयत्ता ९वी-१०वी मध्ये तीन भाषा शिकणे अनिवार्य असणार, नियम १ जुलैपासून लागू

CBSE बोर्ड १ जुलै २०२६ पासून एक नवीन नियम लागू करत आहे. यानुसार, आता इयत्ता नववी आणि दहावीच्या विद्यार्थ्यांना तीन भाषा शिकणे अनिवार्य असेल.

केंद्रीय माध्यमिक शिक्षण मंडळाने (सीबीएसई) १ जुलैपासून इयत्ता नववीच्या विद्यार्थ्यांसाठी तीन-भाषा नियम अनिवार्य केला आहे. तथापि, इयत्ता दहावीमध्ये तिसऱ्या भाषेसाठी कोणतीही बोर्ड परीक्षा होणार नाही. परिपत्रकात म्हटले आहे की, "१ जुलै २०२६ पासून, इयत्ता नववीसाठी तीन भाषांचा (आर१, आर२, आर३) अभ्यास अनिवार्य असेल, ज्यापैकी किमान दोन भाषा भारतीय वंशाच्या असाव्यात." सीबीएसईच्या परिपत्रकानुसार, राष्ट्रीय शिक्षण धोरण (एनईपी) २०२० आणि शालेय शिक्षणासाठी राष्ट्रीय अभ्यासक्रम आराखडा (एनसीएफ-एसई) २०२३ च्या अनुषंगाने, तीनपैकी किमान दोन भाषा भारतीय वंशाच्या असाव्यात.

सीबीएसईच्या माध्यमिक शालेय अभ्यासक्रमानुसार, संबंधित भाषा विषय आर१, आर२ आणि आर३ अशा तीन स्तरांमध्ये विभागलेले आहेत. आर१ ही विद्यार्थ्यांची प्राथमिक भाषा असेल, आर२ ही एक स्वतंत्र भाषा असेल आणि आर३ हा विषय २०२६-२७ या शैक्षणिक सत्रापासून इयत्ता ६ वी पासून पुढे अनिवार्य असेल व २०३०-३१ पर्यंत इयत्ता १० वी पर्यंत पूर्णपणे लागू केला जाईल.

आर१ आणि आर२ स्तरावर निवडलेल्या भाषा एकसारख्या असू शकत नाहीत आणि त्या एकापेक्षा जास्त स्तरांवर एकाच वेळी शिकवल्या जाऊ नयेत. सीबीएसईच्या अधिसूचनेत म्हटले आहे की, "भाषांमध्ये भारताच्या दोन अधिकृत भाषा, म्हणजेच हिंदी आणि इंग्रजी, आणि इतर ४२ भाषांचा समावेश आहे. 

२०२६-२७ या शैक्षणिक सत्रापासून गणित आणि विज्ञान विषयात द्विस्तरीय पद्धत लागू केली जाईल. सर्व विद्यार्थी प्रमाणित गणित अभ्यासक्रम शिकतील, ज्यामध्ये ८० गुणांची तीन तासांची सर्वसाधारण परीक्षा असेल, तर प्रगत घटकासाठी उच्चस्तरीय विचार कौशल्ये (HOTS) तपासण्याकरिता २५ गुणांचा स्वतंत्र पेपर असेल. हा नवीन अभ्यासक्रम सध्याच्या मूलभूत आणि प्रमाणित गणित पद्धतीची जागा घेईल; गणित आणि विज्ञान विषयातील द्विस्तरीय पद्धत (प्रमाणित + प्रगत) २०२६-२७ मध्ये सुरू होईल आणि इयत्ता १० वीची पहिली बोर्ड परीक्षा २०२८ मध्ये घेतली जाईल.  

Edited By - Priya Dixit