AI घेईल का तुमची नोकरी? २०२६ मध्ये काय बदलणार आहे?

आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) हा विषय सध्या सर्वत्र चर्चेत आहे. तुम्ही विचारता त्याप्रमाणे, AI तुमची नोकरी पूर्णपणे घेणार नाही, पण ती नक्कीच बदलणार आहे. २०२६ पर्यंत AI मुळे काही नोकऱ्या कमी होऊ शकतात, विशेषतः रूटीन आणि एंट्री-लेव्हलच्या, पण त्याचवेळी नवीन संधीही निर्माण होणार आहेत. हे बदल उत्पादकता वाढवतील आणि अर्थव्यवस्थेला चालना देतील, पण शॉर्ट-टर्ममध्ये 'ट्रान्झिशनल फ्रिक्शन' (अस्थिरता) येऊ शकते. 

२०२६ पर्यंत AI चा नोकरी बाजारावर परिणाम: मुख्य अंदाज

नोकरी गमावण्याची शक्यता नाकारात येत नाही. २०२६ पर्यंत AI मुळे मोठ्या प्रमाणात नोकरी गमावण्याच्या बातम्या येणार, विशेषतः एंट्री-लेव्हल व्हाईट-कॉलर जॉब्समध्ये (जसे डेटा एंट्री, कस्टमर सपोर्ट). अंदाजानुसार, अमेरिकेत ६-७% कामगार प्रभावित होऊ शकतात, पण हे तात्पुरते आहे कारण नवीन नोकऱ्या निर्माण होणार. IMF नुसार, जगभरात ३०० दशलक्ष पूर्ण-वेळ नोकऱ्या प्रभावित होऊ शकतात, ज्यात २५% पूर्णपणे ऑटोमेट होऊ शकतात.

WEF नुसार, २०३० पर्यंत ९२ दशलक्ष नोकऱ्या गमावल्या जाणार, पण १७० दशलक्ष नवीन निर्माण होणार (नेट +७८ दशलक्ष). भारतातही, IT लीडर BVR Mohan Reddy नुसार, २०२६-२७ पासून AI मुळे मोठ्या प्रमाणात रोजगार निर्मिती होईल, पण रूटीन जॉब्स प्रभावित होतील.

काय घडणार आहे?

एका सर्व्हेमध्ये असा अंदाज आहे की २०२६ च्या अखेरीपर्यंत जगभरात कंपन्यांचा अंदाज आहे की सुमारे ३७ % कंपन्या कामगारांना AI द्वारे बदलतील. 

दुसऱ्या अहवालानुसार पुढील काळात सुमारे ३९ % मुख्य कौशल्ये (skills) २०३० पर्यंत बदलतील असे म्हटले आहे. 

काही अभ्यास म्हणतात की नियमबद्ध, पुनरावृत्ती होणारी कामे (routine, rules-based tasks) जास्त धोख्यात आहेत. 

भारतातील संदर्भात अनेक कर्मचाऱ्यांना वाटते की त्यांच्या नोकऱ्या पुढील काही वर्षांत AI मुळे अंशतः किंवा पूर्णपणे बदलतील. 

कोणत्या नोकऱ्यांना धोका आहे

ग्राहक सेवा प्रतिनिधी (customer service) — चॅटबोट्स/AI उत्तरे देऊ शकतात. 

कंटेंट लिहिणे, कॉपी एडिटर्स — सोप्या टाइपची लेखन-कामे AI करू शकते. 

ज्युनिअर कायदे सहाय्यक / लीगल असिस्टंट — करार/दस्तऐवज निरीक्षण यांसारखी कामे AI मुळे बदलत आहेत. 

कार्यालयीन प्रशासन / एंट्री-लेव्हल कामे — दीर्घकालीन नरखडी कामे कमी होतील.

कोणत्या नोकऱ्या तुलनेने सुरक्षित आहेत

ज्या कामात मानवी संवाद, भाव-समज, रचनात्मकता, नैतिक निर्णय आवश्यक आहे — त्या नोकऱ्या कमी प्रभावित होतील. उदा. सामाजिक काम, देखभाल (care) क्षेत्र, हाताशी असलेली कौशल्ये.

लोकांनी AI-सम्बंधित नव्या कौशल्ये आत्मसात केली आहेत, त्यांना जास्त संधी मिळतील.

अस्वीकारण: हा लेख सामान्य माहितीवर आधारित आहे. वेबदुनिया याची पुष्टी करत नाही.