श्रावण महिन्यातील कृष्ण पक्षाची एकादशी कामिका एकादशी व्रत म्हणून ओळखली जाते. कामिका एकादशी व्यक्तीच्या सर्व पापांचा नाश करते असे मानले जाते. कामिका एकादशीच्या दिवशी भगवान विष्णूच्या गदा धारण केलेल्या रुपाची पूजा केली जाते.
महत्त्व
गंगा, काशी, नैमिशरण्य आणि पुष्करमध्ये स्नान केल्याने जे फळ मिळते ते भगवान विष्णूची पूजा केल्याने प्राप्त होते. कुरुक्षेत्र आणि काशीमध्ये सूर्य आणि चंद्र ग्रहणांवर स्नान करून, सागर, जंगलासह पृथ्वी दान करून जे फळ प्राप्त होत नाही, ते भगवान विष्णूची पूजा करून प्राप्त होते.
जे श्रावणात देवाची पूजा करतात, सर्व देवता, गंधर्व आणि सूर्य इत्यादी त्यांची पूजा करतात. अर्थात ज्या लोकांना पापांची भीती वाटते त्यांनी कामिका एकादशीचे व्रत करावे आणि भगवान विष्णूची पूजा करावी. या एकादशीचे व्रत आणि भगवान विष्णूची उपासना पापाच्या चिखलात अडकलेल्या आणि जगाच्या महासागरात विसर्जित झालेल्या मनुष्यांसाठी अत्यंत आवश्यक आहे. पापांपासून मुक्त होण्याचा यापेक्षा चांगला मार्ग नाही.
जे लोक या एकादशीला भक्तिभावाने भगवान विष्णूला तुळशी दल अर्पण करतात, ते या जगातील सर्व पापांपासून दूर राहतात. भगवान विष्णू तुळशीच्या डाळाप्रमाणे रत्ने, मोती, रत्ने आणि दागिने इत्यादी प्रसन्न नाहीत.
तुळशीचे पूजेचे फळ चार तोळे चांदी आणि एक वजन सोन्याचे दान करण्याइतके आहे. तुळशीच्या रोपाचे सिंचन सर्व मानवी दुःख नष्ट करते. सर्व पापे केवळ दृष्टीने नष्ट होतात आणि व्यक्ती स्पर्शाने शुद्ध होते.
चित्रगुप्त सुद्धा दीप दानाचे महत्व आणि कामिका एकादशीच्या रात्री जागरणाचे फळ सांगू शकत नाही. जे या एकादशीच्या रात्री देवाच्या मंदिरात दिवा लावतात, त्यांचे पूर्वज स्वर्गात अमृत पितात आणि जे तूप किंवा तेलाचा दिवा लावतात, ते शंभर कोटी दिव्यांनी प्रकाशित झाल्यानंतर सूर्य जगात जातात.
ब्रह्माजी म्हणतात की हे नारद! ब्रह्महत्य आणि भ्रूणहत्या इत्यादी पापांचा नाश करणाऱ्या या कामिका एकादशीचे व्रत करावे. जो माणूस श्रवणाने कामिका एकादशीचे व्रत ऐकतो आणि वाचतो तो सर्व पापांपासून मुक्त विष्णू लोकात जातो.
