फसवणूक टाळा! अस्सल देवगड हापूस कसा ओळखायचा? खरेदी करताना लक्षात ठेवा 'या' ५ खास टिप्स!

How to Identify Real Alphonso Mango उन्हाळा आपल्यासोबत आंब्यांचा मनमोहक सुगंध घेऊन येतो. हवेत दरवळणारा आंब्यांचा तो नाजूक आणि गोड सुगंध खरोखरच मोहक असतो. बाजारात आंब्यांच्या शेकडो जातींनी गर्दी केलेली असते. देशाच्या विविध भागांत आढळणाऱ्या या 'फळांच्या राजा'मध्ये, तो ज्या प्रदेशात पिकतो त्यानुसार, वेगवेगळी वैशिष्ट्ये आणि चव दिसून येते. या सर्व जातींमध्ये, 'हापूस' आंब्याचे स्थान अगदीच अढळ आणि अद्वितीय आहे. एकदा का हापूस आंब्याची चव घेतली, की त्याच्या प्रेमात न पडणारी व्यक्ती शोधणे विरळाच.

हापूस ही आंब्यांची सर्वात महागडी आणि सर्वाधिक मागणी असलेली जात असून, बाजारात तिचे वर्चस्व खूप मोठे आहे. नेमक्या याच कारणामुळे, जेव्हा तुम्ही बाजारात हापूसची मागणी करता, तेव्हा विक्रेते अनेकदा दुसऱ्याच एखाद्या जातीचा आंबा 'हापूस' म्हणून खपवतात. मात्र, आपली फसवणूक झाली आहे हे ग्राहकाच्या लक्षात येते ते केवळ त्या आंब्याची चव घेतल्यानंतरच. म्हणूनच, अस्सल 'देवगड हापूस' कसा ओळखावा, यासाठी आम्ही तुम्हाला ५ महत्त्वाच्या टिप्स देत आहोत. उत्तर कोकण आणि कर्नाटक भागातून येणारे आंबेही अनेकदा चुकीचे नाव लावून 'हापूस' म्हणून विकले जातात.

'अस्सल हापूस आंबा' म्हणजे नक्की काय?

अस्सल हापूस आंबा हा महाराष्ट्रातील सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील देवगड आणि रत्नागिरी या भागांत पिकतो. महाराष्ट्रातील हापूस आंब्यांची अस्सलता पडताळून पाहण्यासाठी 'भौगोलिक संकेत' (Geographical Indication - GI) या टॅगचा वापर केला जातो. या 'GI टॅग'च्या अधिकृत छत्राखाली, नोंदणीकृत विक्रेते अस्सल हापूस आंबे थेट ग्राहकांपर्यंत पोहोचवतात. ही संपूर्ण प्रक्रिया 'भारतीय अन्न सुरक्षा आणि मानके प्राधिकरणाने' (FSSAI) घालून दिलेल्या सर्व मार्गदर्शक तत्त्वांचे काटेकोरपणे पालन करूनच पार पाडली जाते.

'देवगड हापूस' ओळखण्यासाठी ५ टिप्स

सुगंध: हापूस आंबा ओळखण्याचे सर्वात प्रमुख लक्षण म्हणजे त्याचा सुगंध. अस्सल 'हापूस' आंब्यातून एक अत्यंत वैशिष्ट्यपूर्ण आणि नैसर्गिक सुगंध दरवळतो. विशेषतः आंबा पिकल्यानंतर, जर तो एखाद्या खोलीत ठेवला, तर त्याचा सुगंध संपूर्ण खोलीत पसरून जातो. नैसर्गिकरित्या पिकलेल्या हापूसच्या सुगंधातच एक प्रकारचा अंगभूत गोडवा दडलेला असतो.

रूप/आकार: अस्सल हापूस आंबा दिसताना भरदार आणि गोलाकार असावा. आंब्याच्या वरच्या भागातील खळगी (देठाकडील भाग) ही त्याच्या 'खांद्यांच्या' (वरच्या बाजूचे रुंद वळणदार भाग) तुलनेत थोडी कमी खोल असावी. हापूस आंब्याचा आकार साधारणपणे लंबवर्तुळाकार असतो.

रंग: अस्सल हापूस आंब्यावर पिवळ्या आणि हिरव्या रंगांची एक संमिश्र छटा दिसून येते. हा आंबा पूर्णपणे पिवळा नसतो, की पूर्णपणे हिरवाही नसतो. नैसर्गिकरित्या पिकलेल्या आंब्याच्या पृष्ठभागावर पिवळ्या, हिरव्या आणि लाल रंगांच्या छटांचे मिश्रण दिसून येते.

साल: अस्सल हापूस आंब्याची साल इतर आंब्यांच्या जातींच्या तुलनेत पातळ असावी. अल्फोन्सो आंबे थेट झाडावरच पिकतात. त्यामुळे, अल्फोन्सो आंबे खरेदी करताना त्यांना स्पर्श करून पाहण्याची खात्री करा; केवळ स्पर्शाला मऊ आणि पिकलेले वाटणारे आंबेच खरेदी करा.

चव आणि पोत: अस्सल देवगड अल्फोन्सो आंब्यामध्ये तंतुमय पदार्थांचे (फायबरचे) प्रमाण कमी असते. याची चव अत्यंत वैशिष्ट्यपूर्ण असते—अशी चव जी आंबा खाऊन संपल्यानंतरही तुमच्या जिभेवर रेंगाळत राहते. आंब्याच्या इतर जातींच्या तुलनेत, अल्फोन्सो आंबा अतिगोड नसतो.