Webdunia - Bharat's app for daily news and videos

Install App

Maha Kumbh Prayagraj 2025 जगातील सर्वात मोठे धार्मिक आयोजन, 13 आखाड्यांच्या शाही स्नानाचे अप्रतिम दृश्य

Webdunia
शुक्रवार, 3 जानेवारी 2025 (15:38 IST)
Maha Kumbh Prayagraj 2025: प्रयागराज, ज्याला प्राचीन काळी अलाहाबाद म्हणून ओळखले जात होते, ते 2025 मध्ये महाकुंभ आयोजित करण्यासाठी सज्ज आहे. महाकुंभ हा केवळ एक धार्मिक कार्यक्रम नाही, तर हा भारतीय संस्कृती, परंपरा आणि अध्यात्माचा भव्य उत्सव आहे. गंगा, यमुना आणि अदृश्य सरस्वतीच्या संगमावर कोट्यवधी भक्त आणि संत इथे जमतील. या कार्यक्रमाचे वैशिष्ट्य म्हणजे शाही स्नान, जे धार्मिक आणि सांस्कृतिक महत्त्वाचे प्रतीक आहे.
 
महाकुंभाचे महत्त्व
महाकुंभ हा हिंदू धर्मातील सर्वात पवित्र आयोजन आहे, जो दर 12 वर्षांनी प्रयागराज, हरिद्वार, उज्जैन आणि नाशिक या चार ठिकाणी आवर्तनाद्वारे आयोजित केला जातो. प्रयागराजमध्ये आयोजित केलेल्या कुंभमेळ्याला 'महाकुंभ' म्हणतात. अमृत ​​कलशातून पडणाऱ्या अमृताच्या थेंबांमुळे या चारही ठिकाणी कुंभाचे आयोजन केले जाते, असे मानले जाते.
 
प्रयागराजमध्ये आयोजित महाकुंभाचे वैशिष्ट्य म्हणजे त्याचे भव्य स्वरूप आणि संगमचे महत्त्व. हा संगम, जिथे तीन नद्या मिळतात, ते पवित्रतेचे प्रतीक आहे. येथे स्नान केल्याने सर्व पापांचा नाश होऊन आत्मा शुद्ध होतो.
 
13 आखाड्यांची परंपरा
महाकुंभात 13 प्रमुख आखाड्यांना शाही स्नानाचा अधिकार आहे. हे आखाडे वैदिक सनातन धर्माचे रक्षण आणि प्रचार करण्यासाठी स्थापन करण्यात आले होते. आखाडे ही केवळ धार्मिक संस्था नाहीत; ते सनातन संस्कृतीचे रक्षक आहेत आणि आध्यात्मिक, शारीरिक आणि मानसिक साधनेचे केंद्र आहेत.
 
आखाड्यांचे वर्गीकरण आणि त्यांचे महत्त्व
1. दशनमी संन्यासी आखाडा:
हे 7 आखाडे आदि शंकराचार्यांनी स्थापन केले होते. या आखाड्यातील ऋषी-मुनी तपस्वी धर्माचे पालन करतात आणि तपस्वी जीवन जगतात.
अटल आखाडा : हा सर्वात प्राचीन आणि प्रमुख आखाडा मानला जातो.
आवाहन आखाडा: हा आखाडा वैराग्य साधना आणि आध्यात्मिक कार्यांसाठी प्रसिद्ध आहे.
आनंद आखाडा : येथील साधू ध्यान आणि योगामध्ये पारंगत आहेत.
निरंजनी आखाडा: वैदिक शिकवणींचा प्रसार करण्यात त्याची मोठी भूमिका आहे.
महानिर्वाणी आखाडा: तपश्चर्या आणि त्यागासाठी ओळखला जातो.
भैरों आखाडा : हा आखाडा शक्ती साधनेशी संबंधित आहे.
अग्नि आखाडा : अग्नि साधना आणि यज्ञ यांचे महत्त्व ही या आखाड्याची ओळख आहे.
 
2. वैष्णव आखाडे
वैष्णव परंपरेचे 3 प्रमुख आखाडे आहेत:
श्री दिगंबर आखाडा
श्री निर्मोही आखाडा
श्री निर्माण आखाडा

हे आखाडे भगवान विष्णू आणि त्यांच्या अवतारांच्या उपासनेला आणि भक्तीला समर्पित आहेत. त्यांचे ऋषी आणि संत वैष्णव परंपरा पाळतात.

3. उदासीन आणि निर्मल अखाडे
उदासीन आखाडे: शीख गुरूंच्या शिकवणुकीशी आणि संत परंपरेशी संबंधित 2 प्रमुख आखाडे आहेत.
निर्मल आखाडा: 13 वा आखाडा, जो शीख आणि हिंदू धर्माच्या समक्रमित परंपरा प्रतिबिंबित करतो.
 
शाही स्नानाचे महत्त्व
महाकुंभाचे मुख्य आकर्षण म्हणजे शाही स्नान. 13 आखाड्यांचे संत आणि ऋषी हत्ती, घोडे आणि रथांवर स्वार होऊन एका भव्य मिरवणुकीत संगमावर पोहोचतात तेव्हा शाहीस्नान ही वेळ दर्शवते. या मिरवणुकीत झेंडे, ढोल-ताशे आणि जल्लोष असे अप्रतिम वातावरण असते.
 
सर्वप्रथम, आखाड्यांचे साधू संगमात स्नान करतात, त्यानंतर सामान्य भाविकांना स्नान करण्याची संधी दिली जाते. शाही स्नानाला केवळ धार्मिकच नाही तर सांस्कृतिक महत्त्व आहे, कारण ते हिंदू धर्माच्या सामर्थ्याचे आणि एकतेचे प्रतीक आहे.
 
महाकुंभ 2025 ची तयारी
प्रयागराज महाकुंभ 2025 भव्य करण्यासाठी उत्तर प्रदेश सरकार आणि केंद्र सरकारने अनेक योजना आखल्या आहेत. संगम परिसर सुशोभित करण्यात येत असून लाखो भाविकांसाठी निवास, भोजन आणि आरोग्य सुविधांची व्यवस्था करण्यात येत आहे.
निवास आणि टेंट सिटी: संगमाजवळ एक भव्य टेंट सिटी बांधले जात आहे, जिथे भाविकांना आरामात राहता येईल.
सुरक्षा व्यवस्था : लाखोंच्या गर्दीवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी कडक सुरक्षा व्यवस्था ठेवण्यात आली आहे. आधुनिक तंत्रज्ञान आणि सीसीटीव्ही कॅमेऱ्यांचा वापर करण्यात येणार आहे.
स्वच्छता अभियान: गंगा आणि यमुना स्वच्छ ठेवण्यासाठी विशेष स्वच्छता मोहीम राबविण्यात येत आहे.
 
आंतरराष्ट्रीय आकर्षणे
महाकुंभ हे केवळ भारतातच नाही तर जगभरातील आकर्षणाचे केंद्र आहे. हजारो परदेशी पर्यटक आणि संशोधक या कार्यक्रमाचा एक भाग म्हणून येतात. हा कार्यक्रम भारतीय संस्कृती आणि धार्मिक परंपरांचे जागतिक व्यासपीठावर प्रदर्शन करतो.

आखाड्यांची परंपरा आणि शक्ती
महाकुंभ प्रयागराज 2025 हा भारतीय संस्कृती आणि अध्यात्म यांचा संगम आहे. हा कार्यक्रम केवळ धार्मिक श्रद्धेचे प्रतीक नाही तर आपल्या परंपरा, आखाड्यांचे सामर्थ्य आणि समाजातील धर्माचे महत्त्व यावर प्रकाश टाकतो. या ऐतिहासिक सोहळ्यात सहभागी होण्यासाठी लाखो भाविक उत्सुक आहेत. 13 आखाड्यांमधून संत-मुनींची शाही मिरवणूक आणि संगमातील स्नानाचा अप्रतिम देखावा सर्वांसाठी अविस्मरणीय असेल. महाकुंभ 2025 भारतीय संस्कृती आणि धर्माचे वेगळेपण पुन्हा प्रस्थापित करेल.

संबंधित माहिती

सर्व पहा

नवीन

Makar Sankranti 2025 : 19 वर्षांनंतर मकरसंक्रांतीचा दुर्मिळ योगायोग, खरेदी, दानधर्मातून अक्षय लाभ

आरती मंगळवारची

Mangalwar मंगळवारी ही कामे करू नका

Paush Month लक्ष्मीचा वास हवा असल्यास पौष महिन्यात घरामध्ये हा शंख स्थापित करावा

कातरवेळ म्हणजे नेमकी कोणती? या दरम्यान काय करावे?

सर्व पहा

नक्की वाचा

Paush Month लक्ष्मीचा वास हवा असल्यास पौष महिन्यात घरामध्ये हा शंख स्थापित करावा

कातरवेळ म्हणजे नेमकी कोणती? या दरम्यान काय करावे?

गुरु ग्रहाचे रत्न कोणते? राशीनुसार जाणून घ्या कोणासाठी शुभ

हिवाळ्यात गुळासोबत ही एक गोष्ट खा, आरोग्याला खूप फायदा होईल

Beauty Tips : घरी बनवलेल्या नारळाच्या क्रीमचा उपयोग, त्वचा होईल मऊ

पुढील लेख
Show comments