हिंदू धर्मात अमावस्या तिथीला खूप महत्त्व आहे. दरवर्षी ज्येष्ठ महिन्यात येणाऱ्या अमावस्याला दर्श अमावस्या म्हणून ओळखले जाते. यावेळी ही अमावस्या २५ जून, बुधवारी आहे. धार्मिक आणि अध्यात्मिक दोन्ही दृष्टीने ही अमावस्या खूप महत्वाची आहे.
हिंदू पंचागानुसार प्रत्येक महिन्याच्या कृष्ण पक्षाच्या शेवटच्या तिथीला दर्श अमावस्या येते. हा दिवस विशेषतः पूर्वजांच्या शांती, तर्पण आणि दानासाठी खूप शुभ मानला जातो.
तज्ञांचे म्हणणे आहे की दर्श अमावस्येला 'दर्श' म्हणतात कारण या दिवशी चंद्र संपूर्ण रात्र आकाशात दिसत नाही, तो 'अदृश्य' राहतो. या तारखेला पूर्वजांचे आत्मे पृथ्वीवर येतात आणि त्यांच्या कुटुंबातील सदस्यांना आशीर्वाद देतात.
म्हणून हा दिवस पूर्वजांना संतुष्ट करण्यासाठी आणि त्यांचे आशीर्वाद मिळविण्यासाठी समर्पित आहे. अशा परिस्थितीत, दर्श अमावस्येच्या दिवशी पूर्वजांचे तर्पण कसे करावे ते जाणून घेऊया?
जूनमध्ये दर्श अमावस्या कधी आहे
पंचांगानुसार यावेळी ज्येष्ठ महिन्यातील कृष्ण पक्षाची तिथी २४ जून २०२५ रोजी संध्याकाळी ६:५९ पासून सुरू होत आहे, जी दुसऱ्या दिवशी म्हणजे २५ जून २०२५ रोजी दुपारी ४ वाजता संपेल. उदयतिथीच्या आधारावर, २०२५ मध्ये २५ जून, बुधवारी दर्श अमावस्या साजरी केली जाईल.
दर्श अमावस्येच्या दिवशी अशा प्रकारे पिंडदान करा
ज्योतिषांच्या मते, दर्श अमावस्येच्या दिवशी, पूर्वजांच्या आत्म्याच्या शांतीसाठी आणि तुमच्या जीवनात सुख आणि समृद्धीसाठी तुम्ही खालील प्रकारे पूजा आणि तर्पण करू शकता.
दर्श अमावस्येच्या दिवशी, ब्रह्म मुहूर्तावर जागे व्हा आणि पवित्र नदीत स्नान करा.
जर हे शक्य नसेल, तर तुम्ही घरी पाण्यात गंगाजल मिसळून स्नान करू शकता. आंघोळ केल्यानंतर स्वच्छ कपडे घाला.
तांब्याचे भांडे घ्या, त्यात शुद्ध पाणी, काही काळे तीळ, बार्ली आणि गंगाजल घाला.
कुश तुमच्या अनामिका बोटावर अंगठीच्या स्वरूपात ठेवा किंवा हातात धरा.
दक्षिणेकडे तोंड करून बसा, कारण ती पूर्वजांची दिशा मानली जाते.
तुमच्या हातात पाणी, कुश आणि काळे तीळ घ्या आणि तुमच्या पूर्वजांचे स्मरण करताना तर्पण करण्याची प्रतिज्ञा करा.
आता तुमच्या ज्ञात पूर्वजांचे जसे की वडील, आजोबा, पणजोबा यांचे नाव घ्या आणि तीन वेळा पाणी अर्पण करा.
जर तुम्हाला नावे आठवत नसतील, तर "ओम सर्व पितृ देवाय नम:" किंवा "समस्त पितृभ्यो नम:, पितृभ्यो तर्पयामि" असे म्हणत पाणी अर्पण करा.
तर्पण करताना, "ओम पितृगणाय विद्महे, जगद्धारिनै धीमहि, तन्नो पितृ प्रचोदयात्" या मंत्राचा जप करा.
जर तुम्हाला पिंडदान करायचे असेल तर तर्पणानंतर जवाचे पीठ, काळे तीळ आणि तांदूळ मिसळून एक गोळा बनवा आणि तो पितरांना अर्पण करा.
तर्पणानंतर, एक दिवा लावा आणि तो पूर्वजांच्या नावाने लावा. घरी बनवलेल्या सात्विक अन्नाचा एक छोटासा भाग काढून तो कावळे, गायी, कुत्रे आणि मुंग्यांसाठी वेगळा ठेवा. तुमच्या क्षमतेनुसार, गरीब, ब्राह्मण किंवा गरजूंना अन्न, कपडे, काळे तीळ किंवा पैसे दान करा. पिंपळाच्या झाडाला पाणी अर्पण करा आणि संध्याकाळी त्याखाली मोहरीच्या तेलाचा दिवा लावा.
दर्श अमावस्येचे महत्त्व काय आहे
हिंदू धर्मात दर्श अमावस्येला पिंडदान करण्याचे खूप महत्त्व आहे. पिंडदान केल्याने पूर्वजांच्या आत्म्याला शांती आणि मुक्ती मिळते. यामुळे पूर्वज प्रसन्न होतात आणि आपल्याला सुख, समृद्धी, आरोग्य आणि यशाचा आशीर्वाद देतात असे मानले जाते.
पिंडदान केल्याने कुटुंबाची वाढ होते. तसेच, अडथळे दूर होतात. पिंडदान केल्याने पितृदोषापासून मुक्तता मिळते आणि जीवनातील समस्या दूर होतात. पिंडदान घरात आनंद, शांती आणि सकारात्मक ऊर्जा आणते.
