दशामाता व्रत कथा Dasha Mata Vrat Katha

दशामाता व्रताच्या प्रामाणिक कथेनुसार, प्राचीन काळी राजा नल आणि राणी दमयंती आनंदाने राज्य करत होते. त्याला दोन मुलगे होते. त्याच्या राज्यातील प्रजा सुखी आणि समृद्ध होती. एके काळी होळीचा दिवस होता. एक ब्राह्मण स्त्री राजवाड्यात आली आणि राणीला म्हणाली - दशाचा धागा घे. दासी मध्येच थांबली आणि म्हणाली, "हो, राणी साहिबा, या दिवशी सर्व विवाहित महिला दशामातेची पूजा करतात आणि उपवास करतात. त्या या धाग्याची पूजा करतात आणि तो त्यांच्या गळ्यात बांधतात. यामुळे त्यांच्या घरात सुख आणि समृद्धी येते." म्हणून, राणीने ब्राह्मण महिलेकडून तो धागा घेतला आणि विधीनुसार त्याची पूजा केल्यानंतर, तो तिच्या गळ्यात बांधला.

काही दिवसांनी, राजा नलला दमयंतीच्या गळ्यात दोरी बांधलेली दिसली. राजाने विचारले: इतके सोन्याचे दागिने घालूनही तू ही दोरी का घातलीस? राणी काही बोलण्यापूर्वीच राजाने तो धागा तोडला आणि जमिनीवर फेकला. राणीने तो धागा जमिनीवरून उचलला आणि राजाला म्हणाली - हा दशामातेचा धागा होता, तू त्याचा अपमान करून चांगले केले नाहीस.

रात्री राजा झोपलेला असताना, दशामाता स्वप्नात एका वृद्ध महिलेच्या रूपात आली आणि राजाला म्हणाली - हे राजा, तुमची चांगली स्थिती जात आहे आणि वाईट स्थिती येत आहे. माझा अपमान करून तू चांगले केले नाहीस. असे म्हणत ती वृद्ध महिला (दशा माता) गायब झाली.

आता जसजसे दिवस जात गेले तसतसे काही दिवसांतच राजाचा वैभव, हत्ती आणि घोडे, दिखाऊपणा आणि दिखावा, संपत्ती आणि समृद्धी, सुख आणि शांती सर्व नष्ट होऊ लागले. आता उपासमारीने मरण्याची वेळ आली आहे. एके दिवशी राजा दमयंतीला म्हणाला, "तू तुझ्या दोन्ही मुलांसह तुझ्या आईवडिलांच्या घरी जा." राणी म्हणाली- मी तुम्हाला सोडून कुठेही जाणार नाही. जसा तू माझ्यासोबत राहशील तसाच मीही तुझ्यासोबत राहीन. मग राजा म्हणाला - आपण आपला देश सोडून दुसऱ्या देशात जाऊया. तिथे मला जे काही काम मिळेल ते मी करेन. अशाप्रकारे नल आणि दमयंती आपला देश सोडून गेले.

चालत असताना भिल्ल राजाचा राजवाडा नजरेत आला. तिथे राजाने आपल्या दोन्ही मुलांना ठेव म्हणून सोडले. पुढे जात असताना, राजाच्या मित्राचे गाव समोर आले. राजा राणीला म्हणाला - चला, आपण आपल्या मित्राच्या घरी जाऊया. त्याच्या मित्राच्या घरी पोहोचल्यावर त्याला खूप चांगली वागणूक देण्यात आली आणि जेवण देण्यात आले. मित्राने त्याला त्याच्या खोलीत झोपवले. त्याच खोलीत, मित्राच्या पत्नीचा मौल्यवान हिऱ्यांनी जडवलेला हार मोराच्या आकाराच्या हुकला लटकत होता. मध्यरात्री राणीला जाग आली तेव्हा तिने पाहिले की निर्जीव खुंटी हार गिळत होती. हे पाहून राणीने ताबडतोब राजाला उठवले आणि त्याला दाखवले आणि दोघेही विचार करू लागले की सकाळी त्यांच्या मित्राने विचारले तर ते काय उत्तर देतील. म्हणून आपण आत्ताच येथून निघून जावे. त्याच रात्री राजा आणि राणी दोघेही तेथून निघून गेले.

सकाळी मित्राच्या पत्नीला खुंटीवर तिचा हार दिसला. हार तिथे नव्हता. मग ती तिच्या नवऱ्याला म्हणाली - तुमचे हे कसले मित्र आहेत, जे रात्री माझा हार चोरून पळून गेले. मित्राने त्याच्या पत्नीला समजावून सांगितले की माझा मित्र असे कधीच करू शकत नाही, धीर धर, त्याला चोर म्हणू नका.

पुढे गेल्यावर राजा नलच्या बहिणीच्या गावी पोहोचला. राजाने त्याच्या बहिणीच्या घरी निरोप पाठवला की तुमचा भाऊ आणि वहिनी आले आहेत. बहिणीने बातमी देणाऱ्याला विचारले- ते कसे आहे? तो म्हणाला - दोघेही एकटे आहेत, पायी आले आहेत आणि दुःखी अवस्थेत आहेत. हे ऐकल्यानंतर, बहीण एका ताटलीत कांदा आणि भाकर घेऊन भाऊ आणि वहिनीला भेटायला आली. राजाने त्याचा वाटा खाल्ला, पण राणीने तिचा वाटा जमिनीत गाडला.

चालत असताना एक नदी दिसली. राजाने नदीतून मासे काढले आणि राणीला म्हणाला - तू हे मासे तळून घे, मी गावातून काही परोसा आणतो. गावातील शहरातील व्यापारी सर्व लोकांना अन्न पुरवत होता. राजा गावात गेला आणि अन्न सोबत घेऊन तिथून निघून गेला. वाटेत एक गरुड त्याच्यावर झडप घालत होता आणि सर्व अन्न खाली पडले. राजाला वाटले की राणीला वाटेल की राजा जेवण करून आला आहे आणि माझ्यासाठी काहीही आणले नाही. दुसरीकडे, जेव्हा राणीने मासे तळायला सुरुवात केली, तेव्हा दुर्दैवाने सर्व मासे जिवंत झाले आणि परत नदीत गेले. राणी दुःखी झाली आणि तिला वाटू लागले की राजा विचारेल आणि तिला वाटेल की तिने स्वतः सर्व मासे खाल्ले आहेत. राजा आल्यावर त्याला मनापासून कळले आणि तो तिथून पुढे निघून गेला.

चालत चालत राणीच्या माहेरी गावी पोहोचले. राजा म्हणाला- तू तुझ्या आईवडिलांच्या घरी जा, तिथे तू मोलकरणीचे कोणतेही काम करू शकतेस. मला या गावात कुठेतरी नोकरी मिळेल. अशाप्रकारे राणी राजवाड्यात दासी म्हणून काम करू लागली आणि राजा तेलवाल्याकडे तेल गिरणीत काम करू लागला. दोघांनाही काम करायला सुरुवात करून बराच काळ झाला. होळी दशाचा दिवस आला तेव्हा सर्व राण्यांनी आपले डोके धुऊन स्नान केले. मोलकरणीनेही आंघोळ केली. जेव्हा दासीने राण्यांचे केस वेणीत केले तेव्हा राणी आई म्हणाली - मला तुमचे केसही वेणीत करू दे. असे बोलून, राणी आई दासीचे केस विंचरत असताना, तिला तिच्या डोक्यावर कमळ दिसले. हे पाहून राणी आईचे डोळे भरून आले आणि तिच्या डोळ्यांतून अश्रू वाहू लागले. जेव्हा दासीच्या पाठीवर अश्रू कोसळले तेव्हा दासीने विचारले - तू का रडत आहेस? राणी आई म्हणाली- माझ्याकडेही तुमच्यासारखीच एक मुलगी आहे जिच्या डोक्यावर कमळ होते, तुमच्या डोक्यावरही कमळ आहे. हे पाहून मला त्याची आठवण आली. मग दासी म्हणाली- मी तुमची मुलगी आहे. दशामातेच्या क्रोधामुळे मी वाईट काळातून जात आहे, म्हणूनच मी येथे आलो आहे. आई म्हणाली- मुली, तू हे आमच्यापासून का लपवलेस? मोलकरीण म्हणाली - आई, जर मी तुला सगळं सांगितलं असतं तर माझे वाईट दिवस गेले नसते. आज मी दशामातेसाठी उपवास करेन आणि माझ्या चुकीबद्दल तिला क्षमा मागेन.

आता राणी आईने तिच्या मुलीला विचारले: आमचा जावई, राजा कुठे आहे? मुलगी म्हणाली- तो या गावातल्या एखाद्या तेलवाल्याकडे काम करतो. आता त्याला गावात शोधून राजवाड्यात आणण्यात आले. जावई राजाला आंघोळ घालण्यात आली, नवीन कपडे घातले गेले आणि स्वादिष्ट जेवणाने बनवलेले जेवण खाऊ घातले गेले.

आता दशामातेच्या आशीर्वादाने, राजा नल आणि दमयंतीचे चांगले दिवस परत आले. तिथे काही दिवस घालवल्यानंतर त्याला त्याच्या राज्यात जाण्यास सांगण्यात आले. दमयंतीच्या वडिलांनी आपल्या मुलीला आणि जावयाला भरपूर पैसे, सेवकवर्ग, हत्ती, घोडे इत्यादी भेट म्हणून दिले.