कामदा एकादशी ही हिंदू धर्मातील सर्वात महत्त्वाच्या एकादशींपैकी एक आहे, जी विशेषतः पापांचा नाश आणि इच्छापूर्तीसाठी ओळखली जाते. ही चैत्र महिन्याच्या शुक्ल पक्षाच्या एकादशीला येते. हे व्रत अत्यंत गंभीर पापे आणि शाप देखील दूर करू शकते. या पुण्यकारक कामदा एकादशी व्रताची आख्यायिका येथे वाचा...
कथा
कामदा एकादशीच्या आख्यायिका आणि अस्सल कथेनुसार, प्राचीन काळी भोगीपूर नावाचे एक शहर होते. तेथे पुंड्रिक नावाचा एक राजा राज्य करत होता, जो अनेक ऐश्वर्यसंपन्न होता. भोगीपूरमध्ये असंख्य अप्सरा, किन्नर आणि गंधर्व राहत होते. यापैकीच एका ठिकाणी, ललिता आणि ललित नावाचे एक पुरुष आणि एक स्त्री एका अत्यंत वैभवशाली घरात राहत होते. त्यांच्यात खूप प्रेम होते, इतके की जेव्हा ते एकमेकांपासून दूर व्हायचे तेव्हा ते दुःखी व्हायचे. एकदा, ललित इतर गंधर्वांसोबत पुंड्रिकाच्या दरबारात गात होता. गाताना त्याला आपल्या प्रिय ललितेची आठवण झाली आणि त्याचा आवाज फुटला, ज्यामुळे गाण्याचा दर्जा बिघडला.
ललितच्या भावना जाणून, करकोट नावाच्या सर्पाने राजाला त्याच्या नुकसानीचे कारण सांगितले. राजा पुंड्रिक क्रोधाने म्हणाला, "तू तुझ्या पत्नीची आठवण काढून माझ्यासमोर गात आहेस. म्हणून, तुला तुझ्या कर्माचे फळ म्हणून कच्चे मांस आणि माणसे खाणारा राक्षस व्हावे लागेल." राजा पुंड्रिकाच्या शापामुळे, ललित तत्काळ एक महाकाय राक्षस बनला. त्याचा चेहरा भयंकर झाला, त्याचे डोळे सूर्य आणि चंद्रासारखे चमकू लागले आणि त्याच्या तोंडातून अग्नी बाहेर पडू लागला. त्याचे नाक पर्वतातील गुहेसारखे मोठे झाले आणि त्याची मान पर्वतासारखी दिसू लागली. त्याच्या डोक्यावरील केस पर्वतांवर उभ्या असलेल्या झाडांसारखे दिसू लागले आणि त्याचे बाहू अत्यंत लांब झाले.
एकूणच, त्याचे शरीर आठ योजन लांबीपर्यंत विस्तारले. अशाप्रकारे, एक राक्षस म्हणून, तो विविध प्रकारच्या यातना भोगू लागला. जेव्हा त्याच्या प्रिय ललिताला हे कळले, तेव्हा तिला खूप दुःख झाले आणि ती आपल्या पतीला वाचवण्याचा विचार करू लागली. तो राक्षस अनेक प्रकारची संकटे सहन करत घनदाट जंगलात राहत होता. त्याची पत्नी हताशपणे विलाप करत त्याच्यामागे फिरत होती. एकदा, ललिता आपल्या पतीचा पाठलाग करत विंध्याचल पर्वतावर पोहोचली, जिथे महर्षी शृंगींचा आश्रम होता. ललिता त्वरीत महर्षी शृंगींच्या आश्रमात गेली आणि विनम्रपणे प्रार्थना करू लागली.
तिला पाहून महर्षी शृंगी म्हणाले, "हे सुंदरी! तू कोण आहेस आणि येथे का आली आहेस?" ललिता म्हणाली, "हे महर्षी! माझे नाव ललिता आहे. राजा पुंड्रिकाच्या शापामुळे माझा पती एक महाकाय राक्षस बनला आहे. मला याचे खूप दुःख झाले आहे. कृपया त्याला वाचवण्याचा मार्ग सुचवा." महर्षी शृंगी म्हणाले, "हे गंधर्व कन्ये! चैत्र शुक्ल एकादशी जवळ येत आहे, जिला कामदा एकादशी म्हणतात." हे व्रत पाळल्याने मनुष्याच्या सर्व इच्छा पूर्ण होतात. जर तुम्ही कामदा एकादशीचे व्रत पाळून त्याचे पुण्य तुमच्या पतीला दिले, तर तो लवकरच आसुरी जगातून मुक्त होईल आणि राजाचा शाप नक्कीच दूर होईल.
ऋषींचे हे शब्द ऐकून ललितेने चैत्र शुक्ल एकादशीला व्रत पाळले. द्वादशीला, ब्राह्मणांसमोर आपल्या पतीला व्रताचे फळ देताना तिने देवाला प्रार्थना केली, "हे प्रभू! माझ्या पतीला या व्रताचे फळ मिळो, जेणेकरून तो आसुरी जगातून मुक्त होईल." एकादशीच्या व्रताचे फळ दिल्यावर तिचा पती आसुरी जगातून मुक्त झाला आणि त्याला त्याचे मूळ रूप प्राप्त झाले. मग, अनेक सुंदर वस्त्रे आणि अलंकारांनी सजून तो ललितेसोबत फिरू लागला. त्यानंतर ते दोघे विमानात बसून स्वर्गाकडे निघून गेले.
या व्रताविषयी भगवान श्रीकृष्ण म्हणतात की, जगात कामदा एकादशीच्या व्रतासारखे दुसरे कोणतेही व्रत नाही. या व्रताची कथा केवळ वाचल्याने किंवा ऐकल्यानेही वाजपेयी यज्ञाचे फळ मिळते. हे व्रत योग्य रीतीने पाळल्याने सर्व पापे नष्ट होतात आणि दुष्ट शक्तीही त्यातून मुक्त होतात.
अस्वीकरण (Disclaimer) : या लेखात दिलेली माहिती आणि उपाय सामान्य माहितीवर आधारित आहे.या माहितीची पूर्णता, विश्वासार्हता आणि अचूकता याबाबत वेबदुनिया कोणतीही हमी देत नाही. अधिक माहितीसाठी संबंधित तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
