शरीराचे तापमान नियंत्रित ठेवण्यासाठी या योगासनांचा सराव करा

आपली जीवनशैली निसर्गाशी आणि बदलत्या ऋतूंशी खोलवर जोडलेली आहे. आपण निसर्ग आणि हवामान लक्षात घेऊन योगाभ्यास केला पाहिजे. याकडे दुर्लक्ष केल्यास शरीर आणि आरोग्याला हानी पोहोचण्याचा धोका वाढतो. याचे सविस्तर वर्णन योगशास्त्रात केले आहे.

ऋतूंनुसार जगण्याच्या या पद्धतीला योगशास्त्रात 'ऋतुचर्या' म्हटले आहे. त्यात प्रत्येक ऋतूसाठी वेगवेगळी आसने, प्राणायाम, ध्यान आणि आहार सांगितला आहे. आपले शरीर देखील निसर्गानुसार कार्य करते; बाहेर उष्णता असल्यास, आपल्या शरीरातील उष्णता देखील वाढते. म्हणून, या ऋतूत आपण थंड, गोड आणि द्रव पदार्थांचे सेवन केले पाहिजे. त्याचप्रमाणे, आपण शरीराला थंड करणारी योगासने आणि प्राणायाम यांचा सराव केला पाहिजे जेणे करून आपल्या शरीराचे तापमान नियंत्रित राहील. चला तर मग असे काही योगासनां बद्दल जाणून घेऊ या.

1. सुप्त एक पद उत्तानासन 

पद्धत:

• पाठीवर सरळ झोपा.
• एक पाय सरळ ठेवून, दुसरा पाय ९० अंशाच्या कोनात सरळ वर उचला.
• आता दोन्ही हातांनी तुमच्या पायाची बोटे धरा आणि १५ सेकंद धरून ठेवा. तुमचा श्वासोच्छ्वास सामान्य ठेवा.
• त्यानंतर दुसऱ्या पायासोबतही तीच प्रक्रिया पुन्हा करा.
• हा व्यायाम दोन वेळा करा.

फायदे:

• बद्धकोष्ठता आणि उच्च रक्तदाबाचा त्रास असलेल्यांसाठी हे उपयुक्त आहे. यामुळे मन शांत राहते.
• ओटीपोटाच्या भागातील रक्तप्रवाह वाढवते.
• मानसिक ताण कमी करते.
• पचनक्रिया सुधारते.
• पाय, गुडघे आणि मांड्यांचे स्नायू बळकट करते.

२. शवासन

पद्धत: 

•  तुमच्या पाठीवर झोपा आणि तुमच्या पायांमध्ये सुमारे दीड फूट अंतर ठेवा.
• आपले हात शरीराच्या बाजूला जमिनीवर ठेवा, तळवे वरच्या दिशेने ठेवा आणि डोळे मिटा.
• नाकाने श्वास घ्या आणि तोंडाने सोडा.
• आपल्या श्वासावर लक्ष केंद्रित करा आणि संपूर्ण शरीर शिथिल ठेवा. या संपूर्ण वेळेत आपला श्वास सामान्य ठेवा. आपल्या श्वासाच्या प्रवाहाकडे आणि ओघाकडे लक्ष द्या.
• ही प्रक्रिया ५ मिनिटे चालू ठेवा. त्यानंतर, शरीर ताठ करा, १० सेकंद तसेच ठेवा आणि मग शिथिल व्हा. २ मिनिटे आराम करा, मग हळू हळू डोळे उघडा आणि उठा.

 फायदे:

• हृदयविकारांसाठी हे खूप फायदेशीर आहे . हे दररोज करा.
• ते चिंता आणि अस्वस्थता दूर करते.
• त्यामुळे मानसिक तणाव कमी होतो.
• हे एक नैसर्गिक शामक आहे.
• हा निद्रानाशावर एक उत्तम उपचार आहे आणि यामुळे उच्च रक्तदाबही सामान्य होतो.

३. अपानासन 

पद्धत:

• पाठीवर सरळ झोपा.
• दोन्ही पाय ९० अंशांपर्यंत वर उचला, नंतर गुडघ्यात वाकवून छातीजवळ आणा.
• आता, तुमचे वाकलेले पाय दोन्ही हातांनी पकडा आणि त्यांना पोटाकडे किंवा छातीकडे दाबा. ही स्थिती टिकवून ठेवा. सामान्यपणे श्वास घेणे सुरू ठेवा.
• हे ५ ते १० सेकंदांसाठी करा.

 फायदे:

• अपचनावर (अन्न न पचण्याच्या समस्येवर) हे खूप फायदेशीर आहे.
• पोटावरील चरबी कमी करण्यासाठी हे खूप प्रभावी आहे.
• यामुळे आम्लपित्त आणि बद्धकोष्ठतेपासूनही आराम मिळतो.
• त्यामुळे चयापचयाची गती वाढते.

४. विपरीत करणी आसन

पद्धत:

• पाठीवर झोपा, दोन्ही पाय ९० अंशाच्या कोनात वर उचला आणि तसेच धरून ठेवा.
• तुमची इच्छा असल्यास, तुम्ही भिंतीचा आधारही घेऊ शकता.
• दीर्घ श्वास घ्या आणि शरीर शिथिल करा.
• उच्च रक्तदाब आणि हृदयरोग्यांनी हे केवळ योग शिक्षकाच्या देखरेखीखालीच करावे.

 फायदे:

• ज्या लोकांना कमी रक्तदाबाचा त्रास आहे, त्यांच्यासाठी हे आसन खूप फायदेशीर आहे.
• हे हर्नियाच्या आजारात उपयुक्त आहे.
• त्यामुळे बद्धकोष्ठतेचा त्रास कमी होतो.
• त्यामुळे व्हॅरिकोज व्हेन्सची वेदना कमी होते आणि स्मरणशक्तीही सुधारते.

५. शीतली प्राणायाम

पद्धत:

• पाठीचा कणा आणि मान सरळ ठेवून सुखासनात बसा. तळहात गुडघ्यांवर ठेवा आणि हळुवारपणे डोळे मिटा.
• तुमची जीभ तोंडातून बाहेर काढा आणि दोन्ही बाजूंना वाकवा जेणेकरून तिची नळी तयार होईल. दीर्घ श्वास आत घ्या आणि नाकावाटे बाहेर सोडा.
• सुरुवातीला ६ वेळा करा आणि नंतर हळूहळू संख्या वाढवा.

 फायदे:

• या प्राणायामामुळे शरीराला थंडावा मिळतो आणि शरीरातील उष्णता शांत होते.
• यामुळे रक्त शुद्ध होते.
• हे हृदयरुग्णांसाठी खूप फायदेशीर आहे, परंतु त्यांनी याचा कालावधी कमी ठेवावा किंवा दररोज करू नये.

अस्वीकरण: वेबदुनियावर औषध, आरोग्य टिप्स, योग, धर्म, ज्योतिष, इतिहास, पौराणिक कथा इत्यादी विषयांवर प्रकाशित/प्रसारित होणारे व्हिडिओ, लेख आणि बातम्या केवळ तुमच्या माहितीसाठी आहेत आणि विविध स्त्रोतांकडून घेतल्या आहेत. वेबदुनिया याच्या सत्यतेची पुष्टी करत नाही. आरोग्य किंवा ज्योतिषाशी संबंधित कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी नेहमीच तज्ञांचा सल्ला घ्या. ही सामग्री सार्वजनिक हितासाठी सादर केली गेली आहे आणि कोणत्याही वैज्ञानिक पुराव्यांद्वारे समर्थित नाही.

Edited By - Priya Dixit