शिवभारत अध्याय सातवा

कवीन्द्र उवाच ॥

अथ तं शिशुरूपेण ललन्तं ललितद्युतिम् ।

नजानीतः स्म पितरावमानुषमुरुक्रमम् ॥१॥

अवतीर्णःक्षितितलं क्षोणीभारापनुत्तये ।

विहरन् बालरूपेणशाहराजनिकेतने ॥२॥

जनयित्रीं जनं चापि रंजयन् निजया श्रिया ।

अचेष्टत स सर्वात्मा तत्र तत्तद्विचेष्टितम् ॥३॥

सुत्रामकांक्षितं कर्तुं दितेः पुत्राननेकशः ।

संगरे संगरे हत्वा चतुर्बाहुरुदायुधः ॥४॥

यः श्रान्त इव निद्राति मध्ये दुग्धमहोदधेः ।

जननीस्तन्यपानाय व्यतानीद्रुदितानि सः ॥५॥

शिशुलीलाधरो रिंगन्स हरिन्मणिभूमिषु ।

प्रतिबिंबितमात्मानं बलेनदातुमैहत ॥६॥

जानुभ्यां रिंगतस्तस्य पदांबुजतलत्विषा ।

पद्मरागश्रियं प्रापुः प्रांगणस्थास्सितोपलाः ॥७॥

धूलिधूसरितांगस्य रिंगतोस्य गृहांगणे ।

रंजयामास जननीं मणिमंजीर हींजितम् ॥८॥

स लीलातरलस्तत्ररिंगन्मणिमयेंगणे ।

बतात्मप्रतिबिंबेन प्रास्पर्धत पदे पदे ॥९॥

अपिबन्यत्प्रसादेन सुधां सर्वे सुधान्धसः ।

अहो सोपि मुदं प्रपादास्वाद्य मृदुलां मृदम् ॥१०॥

छलयन् यो बलिंलोकाम्स्त्रीन्ललंघे त्रिभिः क्रमैः ।

बतालंघत यत्नेन सदेवो गेह देहलीम् ॥११॥

सप्तानामपि लोकानां योवलंबः स्वयं प्रभुः ।

उदतिष्ठदहो धृत्वा सोपि धात्रीकरांगुलिम् ॥१२॥

धवलोपलबद्धासु भित्तिषु प्रतिबिंबितम् ।

बिंबमंशुमतो वीक्ष्य तर्जन्यग्रेणदर्शन् ॥१३॥

आदाय निजाहस्तेन मह्यं देहीत्यहोरुदन् ।

समुग्ध इव मौग्ध्येन मातरं पर्यहासयत् ॥१४॥

स्वहस्तपुष्करोध्दूत धूळिधूसरमस्तकम् ।

उद्भिद्यमानदंताग्र कुंदकुड्मळ भूषितम् ॥१५॥

ललंतं निलयद्वारि द्विरदस्येव शावकम् ।

विनेतुमागताधात्री विलोक्य स्तिमिताभवत् ॥१६॥

स धात्री करतालीभिः संवरेधितकुतूहलः ।

कुरुतेस्म स्मेरमुखो लास्यलीलामनेकधा ॥१७॥

अपाठ्यद्विधातारं निगमान्यः सलक्षणान् ।

सोपि धात्रीमुखात्तत्तन्नामधेयमपीपठत् ॥१८॥

उत्तार्योतार्य तरसा स्वरसात्ससमर्धकः ।

व्यश्राणयदलंकारान् धात्रीभ्यस्स्वशरीरतः ॥१९॥

अनादृत्यपितुस्तांस्तान् द्विपान्दृप्तांस्तथाहयान् ।

प्रभुर्मंतुममंतुंच बह्वमंस्त स मृन्मयान् ॥२०॥

स्पृहयाळुश्शिखंडेभ्यः शोभमानाशिखंडकः ।

अन्वधावदहोडिंभः सखंडानिशिखंडिनाम् ॥२१॥

शिखिनां च शुकानां च पिकानां च रुतान्यसौ ।

विकुर्वाणोनुकुर्वाणस्तत्तद्भ्रमकरोभवत् ॥२२॥

स एष किल कुर्वाणः शिशुश्शार्दूळ शाब्दितम् ।

पार्श्ववर्ती स्नेहपात्रीमपिधात्रीमभीषयत् ॥२३॥

अभ्रांतोपिभ्रमरवद् भ्रमिं भ्रांतः कदाचन ।

हृष्टो हय इवहेषामह्लेषत कदाचन ॥२४॥

उच्चैरुदचरेद्दन्ति बृंहितानि कदाचन ॥२५॥

पूरयद्भिर्धरांद्यां च गभीरमधुरस्वरैः ।

सोभिमानपरोभेरीमन्वकार्षीत् कदाचन ॥२६॥

मृत्कूटान्यपि तुंगानि कारयन् स किशोरकैः ।

इमानि ममदुर्गाणीत्यवोचत कदाचन ॥२७॥

निलीनः सद्मनः कोणे दृड्निमीलनकेलिषु ।

अन्विष्य सखिभिः स्पृष्टो हसतिस्म कदाचन ॥२८॥

पतितं पाणिना हस्तदुत्पततं मुहुर्मुहुः ।

अताडयत् पातयितुं कन्दुकंच कदाचन ॥२९॥

आत्मनोत्पातितंदूरात् पतंतं व्योममंडलात् ।

कंदुकं कृष्णसाराक्षः पश्यन्नवहितोन्मुखः ॥३०॥

नृत्यन्निव पदद्वंद्व तलताडितभूतलः ।

प्रोत्तानिताभ्यां पाणिभ्यामग्रहीत्स कदाचन ॥३१॥

दृष्टो हरति यस्तूर्णं जन्मिनां जननभ्रमम् ।

अभ्रामयदहोदारुभ्रमरं स कदाचन ॥३२॥

प्रतिषिद्धोपिधात्रीभिस्तर्जनी तर्जनादिना ।

शाहसिंहशिशुस्तास्तां शिशुलीलां व्यगाहत ॥३३॥

भुंक्ष्वेत्युक्तोपिनाभुंक्त पिबेत्युक्तोपिनापिबत् ।

अनुनीय स धात्रीभिः शेष्वेत्युकोपिनास्वपत् ॥३४॥

तत्तद् खेलावसक्तात्मा स आत्मा जगतः परः ।

समाहूतो जनन्यापि व्यधाद्दूरमपाक्रमम् ॥३५॥

यत्रयत्राव्रजद् बाललीला रसवशः शिवः ।

तमन्वपालयंस्तत्र तत्रदेवास्सवासवाः ॥३६॥

यः श्रीमान् करुणानिधिः सुमनसामाधारभूतः स्वयं

संजातः किल शाहभूपभवने हर्तुं धरित्रीभयम् ।

वेदांतैः पठितः पुराणपुरुषः ख्यातः पुराणेषु य

स्तं प्राप्य श्रियमाबभार महतीं बाल्याभिधानं वयः ॥३७॥

इत्यनुपुराणे कवींद्रपरमानंदविरचिते शिशुलीलावर्णनं नाम सप्तमोध्यायः