Bornahan बोरन्हाण हा महाराष्ट्रातील भारतातील मकर संक्रांतीच्या वेळी साजरा केला जाणारा एक पारंपारिक हिंदू सण आहे. हा एक मजेदार समारंभ आहे ज्यामध्ये बाळावर अनेक पदार्थांचा वर्षाव केला जातो. हा सण कुटुंबातील नवीन बाळाचे आगमन झाल्यावर कौतुक म्हणून केला जात. पाच वर्षांपर्यंतच्या मुलांचे स्वागत करण्यासाठी केला जातो.
बोरन्हाण करण्यामागील कारण
असे मानले जाते की बोर न्हाण केल्याने मुलांपासून वाईट ऊर्जा दूर राहते. या परंपरेमुळे मुलांना चांगले आरोग्य मिळते. शास्त्रीयदृष्ट्या ऋतू बदलत असताना मुले आजारी पडण्याची शक्यता असते. म्हणून बदलत्या ऋतूपासून मुलांना वाचवण्यासाठी बोरन्हाण केले जाते. बोर न्हाणमध्ये, उन्हाळ्यात मिळणारी बेरी, उसाचे तुकडे, शेंगदाणे (भुईमुगाच्या शेंगा) सारखी हंगामी फळे मुलांवर ओतली जातात. सामान्य परिस्थितीत मुले ही फळे खात नाहीत. परंतु या मजेदार खेळादरम्यान जर मुलांना ही फळे निवडून खाण्यास सांगितले तर ते स्वेच्छेने ही फळे लुटून खातात. थोडक्यात मुलाच्या रोगप्रतिकारक शक्तीचे पोषण करून पुढील हंगामासाठी मुलाचे शरीर तयार करण्यासाठी बोर न्हाण केले जाते.
बोरन्हाण साठी लागणारे साहित्य
हलव्याचे दागिने: लोक मोठ्या उत्साहाने बाळासाठी हलव्याचे दागिने तयार करतात किंवा बाजारात देखील दागिने सहज उपलब्ध होऊन जातात. यात मुकुट, अंगठी, हार, हातातील कडे कानातले इतर असा समावेश असतो. हे दागिने भाजलेल्या तीळापासून बनवलेल्या पांढर्या शुभ्र रंगाच्या हलव्याने तयार केले जातात. यात डिझाइन म्हणून इतर रंगाचे जसे केसरी आणि हिरव्या रंगाचे हलवे देखील जोडले जातात.
काळा पोशाख: या विधीसाठी मुलाला काळा पोशाख परिधान केला जातो. मुलीसाठी काळा फ्रॉक आणि मुलासाठी काळा कुर्ता ऋतूप्रमाणे काळा स्वेटर देखील घालू शकता.
औक्षणाचे साहित्य: बोरन्हाण करण्यापूर्वी औक्षण केले जाते. म्हणून तयारीत औक्षणाचे साहित्य लागते ज्यात ताटात हळद-कुंकु, तुपाचे किंवा तेलाचे निरांजन, सुपारी, सुवर्णमुद्रा, अक्षता, आणि कापूस अशा गोष्टीनी औक्षण केले जाते.
बोरन्हाणसाठी साहित्य: एका वाडग्यात बोर, उसाचे तुकडे, भुईमुगाच्या शेंगा, मुरमुरे मुख्य असते. या व्यतिरिक्त चॉकलेट आणि मुलांना आवडणारे नवीन-नवीन पदार्थांचा देखील सामील करता येतात.
बोर न्हाण करण्यासाठी जास्त तयारीची आवश्यकता नसते. जवळच्या नातेवाईकांना आणि मित्रांना तसेच ज्यांना लहान-लहान मुलं असतात त्यांना बोर न्हाणसाठी आमंत्रित केले जाते. मुलाला किंवा मुलीला काळ्या पोशाखात सजवले जाते. काळ्या पोशाखासोबत त्यांना पारंपारिक हलव्याचे दागिने घातले जाते. नंतर आई आणि इतर बायका बाळाचे औक्षण करतात. औक्षणानंतर बाळाला मध्यभागी बसवले जाते आणि इतर मुलांना बाळाभोवती वर्तुळात बसण्यात येते. बेरी, उसाचे तुकडे, शेंगदाणे आणि मुरमुरे बाळावर हळुवार ओतले जातात आणि इतर मुलांना पडलेल्या वस्तू उचलण्यास सांगितले जाते. मुले हे पदार्थ खाऊ शकतात किंवा त्यांच्यासोबत घरी घेऊन जाऊ शकतात.
हळद-कुंकु
या नंतर पारंपारिकपणे महिला हळदी कुंकू समारंभ देखील करतात. ज्यात तिळगूळ देऊन वाण किंवा आवा देण्याची पद्दत असते.
जर मूल खूप लहान असेल, तर हलव्याचे दागिने घालताना धीर धरावा आणि काळजीपूर्वक दागिने घालावे. जर मूल खूप लहान असेल तर एखाद्याच्या मांडीवर बसवावे आणि बोर न्हाऊ करताना डोक्यावरुन हळुवार पदार्थ सोडावे. थोडक्यात बोर न्हाऊ मकर संक्रांतीच्या वेळी पाच वर्षांपर्यंतच्या मुलांवर केला जाणारा एक मजेदार विधी आहे. तर आपण कधीही हा विधी पार पाडू शकता.
वैज्ञानिकदृष्ट्या, बोर न्हाऊचा हा मजेदार विधी बेरी, उसाचे तुकडे, शेंगदाणे इत्यादी हंगामी फळांनी मुलांची रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवून निरोगी ठेवण्यास मदत करतो. जवळच्या मित्र आणि कुटुंबासाठी सामाजिक मेळाव्याचा एक प्रकार म्हणून बोर न्हाऊकडे देखील पाहिले जाऊ शकते.
